Ter voorbereiding op zondag 26 september: Evangelie Marcus 9, 38 -43, 45.47 -48

De lont bij het kruit, "Eene gedeeltelijke herziening van de wet op het lager onderwijs zal u worden voorgesteld.", wetsvoorstel Mackay tot wijziging van de Schoolwet, 1888. Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Verzuiling

De lont bij het kruit, “Eene gedeeltelijke herziening van de wet op het lager onderwijs zal u worden voorgesteld.”, wetsvoorstel Mackay tot wijziging van de Schoolwet, 1888. Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Verzuiling

Sinds de jaren zestig zijn we de verzuiling van Nederland voorbij. De meesten van ons kennen nog de verdeling: rooms-katholieken, protestanten, socialisten en andersdenkenden. Deze verdeling zegt mensen van vandaag niets meer. De samenleving en de cultuur zijn helemaal ‘werelds’ geworden. Seculier heet dat. De andersdenkenden zijn als groep verdwenen nu iedereen op zijn eigen wijze denkt en zijn positie in het leven bepaalt. Er is op levensbeschouwelijk gebied niets meer vanzelfsprekend mee. Iedereen maakt een eigen keuze. Er zijn geen vanzelfsprekende indelingen meer waarin ‘wij’ de anderen ‘zij’ noemen.

Dat wil niet zeggen dat er geen tweedelingen meer zijn zoals arm en rijk, laag opgeleid en geletterd, vitaal en kwetsbaar.Daarvan weten we dat ze er niet mógen zijn, maar dat ‘elitaire’ groepen in de samenleving weinig willen doen om die op te heffen. De hang naar individualisme is sterker dan het verlangen naar verbinding.

In deze seculiere cultuur die niet vanzelfsprekend christelijk meer is, kiezen christenen toch voor gemeenschapszin en verbinding. Het neoliberale denken dat de godsdienste naar het privéleven willen dwingen vinden nog steeds gemeenschappen op hun weg die op godsdienstige waarden wijzen. Kerken, synagogen en moskeeën kenmerken stad en land niet meer zoals voorheen. De bankgebouwen zijn de kathedralen van de neoliberale samenleving.

Gelovige en door Jezus ‘Geest geïnspireerde mensen zullen hun christen zijn beleven in een ‘werelds’ (seculier) milieu.Daarvoor is het nodig dat zij zich aansluiten in hechte groepen die zich verantwoordelijk weten voor het hoog houden van christelijke waarden. Parochies kunnen zulke gemeenschappen zijn. Maar ook allerlei andere verbanden en groeperingen op het gebied van zingeving, cultuur, politiek, gerechtigheid en spiritualiteit. Het maatschappelijk middenveld.

Vroeger was er een hele katholieke organisatiestructuur: van katholiek dansen via katholiek onderwijs tot katholieke vakbonden. Die werd nogal eens als dwingend ervaren. In onze dagen lijkt me herstel van ‘het maatschappelijk middenveld‘ hoognodig. Niet meer om ons als katholieken af te sluiten van andere ‘zuilen’. Integendeel, als christenen hun invloed willen aanwenden in de samenleving dan is juist oecumene geboden: Reformatie en Rome. De Raad van Kerken als spreekbuis en bezieler van christelijk Nederland. Misschien moeten christenen, joden en moslims elkaar vinden in een Beraad van Religies om antwoord te geven aan de neoliberale privatiseringsdrang om religie uit het publiek debat te weren.

Daarnaast zullen we als gelovigen bondgenoten kunnen zoeken bij groeperingen die weliswaar niet christelijk gebonden zijn, maar wel de christelijke waarden hooghouden. Te denken valt aan Artsen zonder Grenzen, Amnesty Internationaal, Milieugroeperingen, klimaatgroepen zoals Urgenda en de Voedselbank. Profetische groepen en charismatische figuren zijn er ook buiten de kerk te vinden.

Jezus zelf zegt:

“Wie niet tegen ons is, is voor ons”.

Ook mensen die zichzelf geen christen noemen, kunnen de christelijke waarden delen en het visioen van een nieuwe wereld van recht en vrede uit dragen. We hoeven ze niet te bekeren om ze tot onze invloedsfeer te betrekken. Op hun manier doen zij wat God van iedere mens vraagt. Daarom kunnen ze onze bondgenoten zijn op weg naar het Rijk van God dat zij anders wellicht een andere naam geven dan wij.