Kardinaal Jozef de Kesel over Geloof en secularisatie.

Kardinaal Jozef de Kesel. Door Centro Televisivo Vaticano via [Wikimedia](https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=53380640), [CC BY 3.0](https://creativecommons.org/licenses/by/3.0)

Kardinaal Jozef de Kesel. Door Centro Televisivo Vaticano via Wikimedia, CC BY 3.0

Deze twee woorden staan op gespannen voet met elkaar, maar hebben tegelijkertijd ook een verband. Enerzijds is de secularisatie de wereld van de gelovigen binnen gedrongen. Anderzijds duiken er in de samenleving steeds nieuwe religieuze elementen op. Denk bv, maar aan stille tochten of aan kaarsjes aansteken en bloemen neer leggen na een ongeluk.

‘Geloof en godsdienst in een seculiere samenleving’

Kardinaal Jozef de Kesel schreef er een boek over.‘Geloof en godsdienst in een seculiere samenleving’. In zijn boek Geloof en godsdienst in een seculiere samenleving analyseert kardinaal Jozef De Kesel de situatie van de Kerk in een samenleving die geloof naar de privésfeer verwijst.

Wat is haar eigenlijke roeping? Hij moedigt de christenen aan om de secularisatie van de samenleving zonder nostalgie te verwelkomen en nodigt hen uit hun zending in het hart van de wereld te vervullen.Heel vaak geven we ‘de secularisatie’ ‘de schuld’ van de krimp en de vergrijzing van de kerk. Het komt van buiten. Maar is dat zo? Hebben de gelovigen zichzelf niet teruggetrokken uit de wereld, uit de maatschappij? Krijgen we niet een koekje van eigen deeg als de seculiere samenleving zegt: geloven is een privézaak. Geloven doe je thuis! Niet in de publieke ruimte!

Je kunt ook zeggen: toen de kerk niet meer ‘midden in het dorp‘ stond, maar ‘aan de rand ervan’, toen heeft de kèrk de samenleving verwaarloosd door haar getuigenis niet meer te laten klinken. Nodig is dat ‘kerk/geloof’ en ‘wereld/ samenleving’ weer het gesprek aangaan over wat de mensen wezenlijk bezig houdt. Hoe omgaan met schuld, dood, zingevingsvraagstukken?

Iedereen heeft daarmee te maken. De kerk kan hiervan getuigen. Hoe krijgen we het gesprek op gang? Een boeiend boek en zeker om samen te lezen!

Enkele citaten om op door te denken.

  1. In de 2de, 3de eeuw waren christenen goed geïntegreerd in de samenleving zonder hun eigenheid te verliezen. Helemaal in de wereld en toch niet van de wereld, zo schreef Diognetes in een mooie brief: Elk vreemd land is hun vaderland en elk vaderland is hun een vreemd land.
  2. De stelling van de voortdurende leegloop van de kerken (ze moesten dus ondertussen al leeg zijn!) gaat nog altijd uit van de veronderstelling dat eigenlijk iedereen naar de kerk zou moeten gaan. Het is opvallend hoe in het onderbewuste het christendom nog steeds wordt gedacht als culturele religie.
  3. Velen zoeken en vinden de zin van hun leven en de zin van hun levenskeuzes juist in hun religieuze overtuiging. Daarin zit de maatschappelijke betekenis ervan.
  4. In de civiele samenleving is de christen een loyale burger. Evangelie in de ware zin van het woord is bron van humaniteit. De stelling van de privatisering van de religie raakt het hart en de zin zelf van het christelijke geloof.
  5. De tendens tot privatisering zal op religieus gebied een leegte creëren die hoe dan ook zal gevuld worden. Het gevaar is niet de islam. Het gevaar is dat de islam de enige religieuze optie zou worden.
  6. Missionering mag niet verward worden met het herstel van een homogeen christelijke beschaving. ‘Maak alle volkeren tot leerling’ betekent: niemand uitsluiten. Dat is de universaliteit van haar zending. Hoe kan de Kerk missionair zijn? Als teken, door haar solidaire levensstijl en door haar stem te laten horen in het ethische en maatschappelijke debat.
  7. De ware opdracht van de Kerk is niet de christianisering van de wereld maar meewerken aan het heil van de wereld. Hierin is de Heilige Geest aan het werk en zijn werking strekt zich uit tot ver over de grenzen van de Kerk. In dat besef ligt onze grote vreugde.