Wat is nieuws waar de wereld wat aan heeft?

Radio, televisie en kranten staan vol met artikelen over de versoepelingen in corona tijd. Toch gaat de corona tijd over en gaan we leven in een ‘nieuw normaal’ waarin de fouten van het ‘oude normaal’ zullen herstellen. De tien jaar bezuiniging op de zorg, het onderwijs en de sociale samenhang van ons land hebben diepe sporen nagelaten zoals we allen in ons land constateren.

De economie – hoe belangrijk ook - is geen fundament van de samenleving maar een instrument dat we goed moeten gebruiken. De nieuwswaarde van alle corona berichten is betrekkelijk.

Historisch: paus Franciscus bezoekt in Irak boegbeeld Sistani van de sjiitische moslims | VRT NWS: nieuws

Historisch: paus Franciscus bezoekt in Irak boegbeeld Sistani van de sjiitische moslims | VRT NWS: nieuws

De nieuwswaarde van het historische bezoek van paus Franciscus aan het kapotgeschoten land Irak is van veel groter belang ook al heeft het weinig aandacht gekregen in de media. Het was toch schokkend, ontroeren en hoopvol de paus te zien bidden in de ruïne van wat eens een christelijke kathedraal was. Ontdaan van alle religieuze voorstelling, kapotte muren en daken. Hoe de paus daar bad en wat hij daar zei – de schuifelende man in het wit die nodig aan zijn heup geopereerd met worden - is werkelijk historisch.

Niet alleen dat hij het zei, maar ook tegen wie hij het zei en de plaats waar hij het zei.

“Terrorisme komt niet voort uit religie. Het gebruikt religie als excuus. Religie kan nooit moord, terreur of onderdrukking vergoelijken.”

Al te vaak wordt religie gekoppeld aan oorlog en geweld. Het zijn vooral de extremisten van allerlei stromingen die dat doen. Godsdienst wordt gebruikt als legitimatie van politieke keuzes. Het is waar: ook christenen hebben kruistochten en godsdienstoorlogen gekend. En ook seculiere ideologieën hebben slachtoffers gemaakt: fascisme, communisme en kapitalisme. In onze tijd zien we dat de Islam vaak gebruikt wordt om politieke posities te rechtvaardigen. De meeste moslims wijzen dit misbruik van hun godsdienst af.

“Ik ben een pelgrim voor de vrede. Er kan geen vrede zijn zonder vreedzaam samenleven.”

Voor vreedzaam samenleven is het van groot belang dat de godsdiensten die wortelen in het geloof van de aartsvader met elkaar in gesprek gaan. Wie praat vecht met woorden en niet met wapens. De interreligieuze dialoog is van het grootste belang voor de wereldvrede. Het is een kernpunt van deze paus in zijn woorden en daden. Het is de opdracht van iedere christen om joden en moslims te respecteren. In Nederland gebeurt dat niet vanzelfsprekend meer.

“We moeten een plaats geven aan jonge mensen wier leven is getroffen door de conflicten.”

Overal in de wereld hebben jongeren genoeg van politieke en sociale systemen die corrupt zijn of enkel groepsbelang dienen. Jongeren willen dat wereldproblemen serieus worden aangepakt. Heersende elites en dictaturen moeten plaats maken voor democratische structuren. De jongeren vinden deze paus aan hun zijde.

Deze drie woorden van de paus zijn niet helemaal nieuw. Hij heeft het vaker en elders ook al gezegd. Het zou eigenlijk nieuws moeten zijn dat er politici en wetenschappers, wijsgeren en sociale wetenschappers op staan die zich iets van de woorden van de paus aantrekken. Die gaan doen van wat de paus zegt: zo spreken dat het tot weldadig handelen leidt dat geweld uitsluit.

Toch kunnen we ons door deze woorden van de paus steeds opnieuw laten inspireren. Moreel leiderschap werkt langer door dan politiek leiderschap.

Dat is goed nieuws voor de wereld.