In het evangelieverhaal van vandaag is er sprake van een groot verlangen onder de mensen naar het woord van God. zo schrijft Lucas:

De mensen verdringen zich om Jezus heen om met aandacht het woord van God te horen.

De aandrang van de mensen is zo groot, dat Jezus eraan ontsnapt door in een boot te gaan zitten, en de mensen van daaruit onderricht in het woord van God. Dan zegt Hij tegen Simon, de eigenaar van de boot, iets dat heel dwaas moet hebben geklonken in diens oren:

Vaar het meer op naar diep water en werp daar jullie netten uit

Waarom is dit een dwaasheid voor Simon? Omdat ’s nachts de vissen in ondiep water zwemmen, en de vissers, met de werpnetten die zij hebben, alleen in ondiep water kunnen vissen. En overdag zwemmen de vissen juist in diep water waar zij met hun netten niet bij kunnen. En toch zegt Simon tegen Jezus:

Op uw woord zal ik de netten uitwerpen

De vissers doen dat, en een overvloed aan vis is hun deel.

Het verhaal is zo boeiend dat de strekking ervan ons kan ontgaan. Er wordt hier een verband gelegd tussen horen en doen. Simon hoort het woord van God dat van hem vraagt, om iets dwaas te doen in zijn oren; nl. om tegen zijn eigen logica en ervaring in, iets onzinnigs te gaan doen: overdag gaan vissen in diep water.

Daarmee zegt het verhaal tegen ons: om het woord van God te doen, moet je het eerst aandachtig aanhoren en aannemen, zelfs al klinkt zo dwaas en onzinnig als: ga vissen in diep water. Of: Gelukkig de armen, voor hen is het koninkrijk van God. Of: Vraagt iemand je om iets, geef het hem. Of: Pakt iemand iets van je weg, vraag het niet terug. Heb je twee stel kleren, geef een stel af aan iemand die niet heeft. Doe wel en leen uit, maar verwacht er niets voor terug. Doe goed onder de mensen, maar wel zo, dat zij God eren en niet jouzelf. Verloochen jezelf, verlies je leven, om het werkelijke leven te vinden. Oordeel niet en vrees niet, zegt het woord van God, want Ik ben met je.

Voordat je zo’n dwaas woord van God op eigen kracht gaat doen, zul je het net als Simon, eerst aandachtig moeten aanhoren en aannemen. Maar daarnaast vraagt het dat je je zo toevertrouwt aan dat woord, dat het zich werkelijk voltrekken kan in jouw doen en laten.

Zoals in het verhaal bij Simon:

Meester, de hele nacht hebben wij ons afgezwoegd zonder iets te vangen, maar op uw woord zal ik de netten uitwerpen.

Dat deden ze en ze ontvingen zoveel vis dat hun netten scheurden.

Het Woord horen, aannemen en doen, dat is de dynamiek van ons geloof. Geen doen zonder te horen, en geen horen zonder ontvangen en aannemen. Waarom is dit samenspel van horen en doen zo belangrijk? Omdat je ín het met aandacht ontvangen en doen van Gods woord tot een nieuw horen en tot nieuwe inzichten kunt komen. Dat overkomt Simon vandaag.

Hij ontdekt in het ontvangen en dóen van Gods woord, dat hij eigenlijk zijn leven lang afgekeerd heeft geleefd van God. En vanuit dat in hem doordringende besef zegt hij:

Ga weg van mij, Woord van God, want ik ben een zondig mens.

Deze omslag in het verhaal klonk heel vreemd in onze oren, toen we dit verhaal afgelopen donderdag samen lazen in de wekelijkse bijeenkomst van Rond het Evangelie. Hoezo erkent Petrus ineens dat hij een zondig mens is nadat hij ‘s nacht niets gevangen heeft? Daarvoor moeten we terug naar de tekst. Toen Petrus sprak over de misvangst van die afgelopen nacht, zei hij:

Meester, de hele nacht hebben wij gezwoegd, en niets hebben we gevangen (letterlijk: we hebben niets we kunnen némen).

En nu hij en de anderen visser overdonderd zijn, door de overvloed aan vissen die zij gevangen hebben, klinkt het:

Huiver had Simon en allen die bij hem waren, bevangen vanwege de vissen die zij samen gevangen hadden.

Maar je kunt ook vertalen:

Huiver had Simon en allen die bij hem waren, bevangen, vanwege de vissen die ze mogen áánnemen (Naardense Bijbel).

Simon en de anderen schrikken en huiveren, omdat zij plotseling door de onverwachte overvloed beseffen, dat de vissen die zij vingen, hen geschonken werden uit Gods hand. Zij beseffen nu, dat zij alles wat zij eerder vingen, uit Gods hand hadden moeten aannemen, hadden moeten ontvangen, zoals ouders een kindje mogen ontvangen. Precies dat werpt een licht op de zondigheid van Simon.

De zondigheid van Simon licht op in zijn besef, dat hij tot dan toe een mens was die gewend is om te nemen, zonder in de gaten te hebben, dat alles wat hij maar kon nemen, hem eerst en vooral door God gegeven was om te ontvangen. Hij leefde vanuit een houding als vanzelfsprekend aanspraak te hebben op zijn leven en op alles wat hij daarvoor nodig had.

Een houding van werken en nemen en toe-eigenen, zoals ook wij vaak werken en nemen en ons toe-eigenen – alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, sterker nog, dat we zelfs recht menen te hebben op wat we bezitten.

Daar zakken Simon en zijn medevissers nu doorheen, en hij beseft: Ik leefde, onbewust, afgekeerd van die gunnende God die mij alles geeft, om dat alles uit zijn hand te ontvangen en er mee om te gaan zoals Hij dat wil en zoals Hij met ons omgaat.

Dat is wat wij vandaag van Simon en zijn medevissers kunnen leren: een dieper besef: dat wij alles van God uit maar kunnen ontvangen om er net als Hij, als dwazen mee om te gaan:

Gelukkig de armen, voor hen is het koninkrijk van God. Vraagt iemand je om iets, geef het hem. Pakt iemand iets van je weg, vraag het niet terug. Heb je twee stel kleren, geef één stel af aan iemand die niet heeft. Doe wel en leen uit, maar verwacht daarvoor niets terug. Doe goed onder de mensen, maar wel zo, dat zij God eren en niet jouzelf. Verloochen jezelf, verlies je leven, om het werkelijke leven te vinden. Oordeel niet en vrees niet, zegt het woord van God, want Ik ben met je.

Dat is de moeilijke en niet te doene betekenis van: Zij volgden Hem en lieten alles achter zich. Dit is alleen maar ‘te doen’ wanneer in ons een diep besef ontwaakt dat alles ons om-niet gegeven is.


Pastor Leon Teubner

Pastor Leon Teubner

Pastoraal werker Leon Teubner is pastoraal werker bij onze parochie. Hij is tevens verbonden aan het wetenschappelijke Titus Brandsma Instituut in Nijmegen. Meer informatie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *