(verschenen in het parochieblad jaargang 24, nummer 6)

Als je mensen vraagt wat ze van de hedendaagse samenleving vinden, dan blijkt uit onderzoek dat de overgrote meerderheid heel negatief oordeelt over het verschijnsel mens. “Zolang we er geen nadeel van ondervinden zijn we nog wel aardig voor elkaar, maar als iets ten koste gaat van ons eigen comfort of eigen belang of onze portemonnee blijkt onze medemenselijkheid maar een flinterdun vernislaagje te zijn. Dan wordt het ieder voor zich en verdampt alles wat lijkt op medeleven.” Mensen zijn van nature egoïstisch, paniekerig en agressief. Onderzoekers zijn daarom zorgvuldig gaan kijken waar het toch aan ligt, dat wij zo negatief denken over het vermogen van mensen om het voor elkaar op te nemen, voor elkaar te zorgen, ook als ons eigenbelang in het geding is. En dan blijkt dat het negatieve oordeel over onze samenleving niet iets is van de laatste vijftig jaar. Al eeuwenlang (van Augustinus tot Calvijn en Freud) worden we onderwezen over de opvatting dat mensen van nature egoïstisch zijn en dat onze beschaving maar een oppervlakkig stukje buitenkant is. Toch, de feiten laten iets anders zien. Uit onderzoek blijkt dat wij, als puntje bij paaltje komt, juist erg goed voor elkaar zorgen en aanspreekbaar zijn als medemensen een beroep op ons doen.

Zelfs bij de ondergang van de Titanic bleek dat. Als je de film ziet, denk je misschien dat iedereen in paniek was (behalve dan het strijkkwartet). Maar nee, er werd niet geduwd en getrokken. Een ooggetuige rapporteerde dat er geen indicatie van paniek of hysterie was, geen angstkreten en geen heen en weer geren. En ook bij de ramp van de Twin Towers op 11 september 2001, liepen duizenden mensen geduldig de trappen af ook al wisten ze dat hun leven in gevaar was. Brandweerlieden en gewonden kregen voorrang. “Nee, nee, jij eerst” kreeg een van de slachtoffers te horen. Hij kon het zich nauwelijks voorstellen. Toch als je de media mag geloven in rapportages over rampen, zoals na de orkaan in New Orleans, dan komen die met berichten over verkrachtingen, schietpartijen en gangsters die plunderend rondtrekken. En die feiten zijn ook niet gelogen. Maar ze zijn niet eens de halve waarheid. Een overweldigende meerderheid van mensen is in de weer om elkaar te helpen en te ondersteunen en te redden. New Orleans was niet overspoeld door egoïsme en anarchie. De stad was overspoeld door moed en naastenliefde concludeerde het Rampen Onderzoeks Centrum (DRC). Datzelfde onderzoekscentrum zegt: “Hoeveel er ook geplunderd wordt, het verbleekt altijd bij een wijdverspreide praktijk van naastenliefde dat leidt tot het gratis en massale geven en delen van goederen en diensten.” (Trouw, 07-09-2019).

Ik las het en eigenlijk mocht het geen nieuws voor me zijn. In het onderwijs hanteren docenten over het algemeen het rode potlood om fouten op te sporen. “Ze lopen ze gewoon te zoeken.” Toch is er meestal veel meer goed dan fout, maar dat registreren we niet. Misschien ligt daar wel iets van de oorzaak dat we meer oog hebben voor wat (nog) niet goed gaat, terwijl toch ook gewezen zou kunnen worden op het positieve. Ik zou willen voorstellen om elk rode-potlood-signaal te negeren en voortaan enkel als een alarm te zien dat je op zoek moet gaan naar de positieve punten. Een optimist is niet iemand die meent dat alles altijd goed en positief is, maar iemand die ervan overtuigd is dat niet alles fout zal gaan. We zouden moeten leren omgaan met het gegeven dat de media bij voorkeur graag vermelden wat fout gaat en sensatie oplevert. En dat het geen nieuws is dat mensen deugen en dat het daarom niet het vermelden waard is.

Als we zo zouden kijken naar onze gezinnen, families, buurt, geloofsgemeenschap, stad en land dan zouden we er blije mensen van worden.

Henk Peters, parochiebestuur.


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *