De Europese verkiezingen zijn achter de rug.

De uitslag laat gelukkig zien dat de meeste kiezers pro Europa zijn.

In de campagne heerste er bij enkele partijen niet alleen een kritische houding tegenover Europa, maar ook een negatieve.

Volgens sommige leiders is een nexit even wenselijk als een brexit.

Deze nexit gedachte wordt gevoed door een gevoel van nationalisme.

Als we de grenzen sluiten voor migranten, als we de gulden terugkrijgen en als we ontkennen dat er een klimaatprobleem is

dan zijn we weer onder ons en komt alles weer goed. Nederland, ons landje achter de duinen. Nederland, onze Hollandse gezelligheid,

Nederland, Sinterklaas en zwarte piet en oliebollen toe op oudejaarsavond. Ziet u u zelf al op klompen lopen?

Dit jaar viert onze stad Oss dat we 75 jaar bevrijd zijn van zeer nationaal denkende Duitsers. Die van Das Reich.  In 2020 viert het hele land 75 jaar bevrijding. Er is, voor zover ik weet, nog nooit zo’n lange periode zonder oorlogen geweest in Midden en West Europa. De oorlogen op de Balkan zijn naar we hopen bedwongen en de meeste landen daar willen graag lid worden van de Europese Unie. Daarom streven ze soms moeitevol naar vrede. De Europese eenheid is ook voor deze landen een aanlokkelijk perspectief.

Dat dit voor de rijke West Europese landen offers kan vragen is duidelijk. Maar is dat een reden om weer in een achterhaald nationalisme terug te vallen? Het is levensgevaarlijk!

Bestaat vrede niet bij de gratie van elkaar iets gunnen?

Drie woorden: vrede – gratie – gunnen.

In het evangelie hoorden we dat er twee soorten vrede zijn. De vrede van de wereld en de vrede van Jezus. Zijn die dan verschillend?

De vrede van de wereld is volgens vele politici onze veiligheid.

Het is afwezigheid van oorlog en geweld hier.

Maar elders? De wapenverkoop is zeer winstgevend.

Jezus spreekt de merkwaardige maar hoopvolle woorden:

“Vrede laat ik u na. Mijn vrede geef ik u. Niet zoals de wereld hem geeft, geef ik hem u.”

De vredesbesprekingen in de wereld hebben altijd een winnaar.

Waar een winnaar is, is ook een verliezer.

Waar een verliezer is, ontstaat er nieuwe onvrede.

Kort na de Tweede Wereldoorlog waren er enkele grote figuren die Europees dachten. Onder hen Schumacher en Adenauer: overtuigde christenen. Voor de besprekingen maakten zij samen een retraite in een abdij. Hun visie was: Wij moeten onze winstkansen niet uitbuiten; wij moeten de verliezende partij betrekken bij de opbouw van Europa. De Europese gedachten en de Europese idealen hebben deze vijf en zeventigjarige vrede geschonken. De mannen van het eerste uur van Europa begrepen iets van Jezus ‘woord: Vrede niet zoals de wereld die geeft. Maar: vrede zoals God die beloofd heeft.

Niet vrede voor mijn land, mijn groep, mijn eigen ik.

Maar vrede voor mij, mijn naaste, zelfs voor mijn vijand. Vrede voor mijn land, jouw land, onze wereld.

Is deze vrede nog onder onze politici te vinden. Een van de dieptepunten van de campagne was het gesprek van Rutte en Boude. Ze wedijverden erom hoe je het best vluchtelingen uit Syrie waar al acht jaar oorlog is, buiten Europa kan houden. Een hek bij Venlo of een kamp in Turkije. Het woord vluchtelingen is in dit debat niet een keer gevallen. Zijn mensen dingen of dieren die je uit de buurt moet houden?

Vrede bestaat bij de gratie van elkaar iets gunnen.

Gratie betekent genade. Iemand gratis weldoen. Niet omdat je iets aan haar of hem hebt, niet omdat je aan iemand kunt verdienen, maar omdat hij een mens. Een mens in nood die als verslagen vijand zoals de Duitsers toen of als slachtoffer van geweld zoals Syriërs nu hulp nodig heeft. Er zitten in Syrië Nederlandse kinderen opgesloten in kampen voor wie wij geen verantwoordelijkheid willen dragen omdat hun ouders iets strafbaars hebben gedaan. Kunnen terechte straf – o ja dat moet ook – en gratie niet samen gaan om kinderen een léven te bieden? Neen dus!

Vrede bestaat bij de gratie van elkaar iets gunnen.

Gunnen wij mensen met wie wij de aarde bewonen een léven,

een plek om te leven, om in veiligheid te leven?

Het project Europa was bedoeld om tegenstanders te verzoenen, om wegen te vinden elkaar op te bouwen, om armoede in welvaart om te buigen, om zwakke landen te versterken, om gerechtigheid en vrijheid in Europa te garanderen, om samenwerking te zoeken om wereldproblemen aan te pakken. Europa was bedoeld als vaderland van deelnemende landen.

Waar spreken onze leidende politici van? Van onze concurrentie positie verbeteren en economisch eigenbelang.

Wie groei van de eigen economie dat als doel stelt bevordert de weg naar onvrede die niet meer in de hand te houden is en die tot oorlog leidt. Vrede bestaat bij de gratie van elkaar iets gunnen.

Misschien denkt u dat ik hier een politiek verhaal houd. Maar ik denk van niet. Ik betreur het verlies van de christelijke wortels van Europa waar de mannen van het eerste uur uit putten.

Dat wij hier samen zitten als mensen van de kerk, als volgelingen van Jezus hebben we te danken aan de vraag: wie hoort bij onze gemeenschap? Waar liggen onze grenzen? Mogen we grenzen stellen? Daar gaat de eerste lezing over.

Jezus, – een joodse rabbi – bracht een beweging op gang van elkaar in liefde vrede en leven gunnen. Hij beperkte zich tot de joden.

Maar toen zijn beweging aantrekkelijk werd voor niet joden – heidenen zo gezegd – mochten die er dan bij horen?

Er waren drie stromingen: Jacobus bekeek de heidenen met argwaan want de joodse wet was toch ook belangrijk, Petrus die zich als leider op wierp wilde ook met joden en heidenen rekening houden, Paulus vond geloof in Christus voor heidenen belangrijker dan de joodse wet waar hij zelf trouw aanhanger van was.

Joden en niet-joden – wij dus- zijn geroepen tot één gemeenschap waarin de vrede en de genade en de goedgunstigheid van Jezus gedeeld worden met alle mensen. Jezus’ boodschap van het Rijk Gods is er voor iedere mens. En als er contouren van het Rijk Gods beginnen te groeien in Europa dan mogen wij geen grenzen stellen en mensen van onze vrede en welvaart uitsluiten.

Donderdag a.s. zijn we weer hier voor de viering van Hemelvaart. Jezus, laat ons los en vertrouwt ons de verkondiging en de realisering van het rijk Gods toe.

Daarna vieren we Pinksteren: de Geest die vrede en eenheid bewerkt daalt over alle volkeren nee.

Als God ons de genade van de vrede gunt en ons vrede schenkt, dan mogen we die elkaar toch niet onthouden?

Waar wij de vrede die God ons geeft als bron van vrede verwaarlozen, daar maken we de kans op onrust en onvrede alleen maar groter. De toekomst van Europa is onzeker. Het is belangrijk ons geloof in de vrede van God te belijden en ons niet te hechten aan de vrede van de wereld.


Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

1 reactie

Avatar

Peter Lammers · 29 mei 2019 op 19:51

Beste Tom, dit artikel is mij uit het hart gegrepen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *