Deze woorden sprak paus Franciscus tijdens de ontmoeting met de leiders van de kerken en christelijke gemeenschappen in het Midden-Oosten op 7 juli 2018 in de basiliek van de heilige Nicolaas in de Zuid Italiaanse stad Bari. “Niet de wapenstilstand, gewaarborgd door muren of machtsuitoefening zal vrede brengen, maar de reële wil om te luisteren en in gesprek te gaan.” Het Midden-Oosten omvat een aantal landen waar oorlog heerst of waar oorlogen nooit ver weg zijn. Het conflict Israël-Palestina is een open wond waar de gewelddadigheid nooit schijnt op te houden. Toch is het een teken van ongeloof als wij het conflict voor onoplosbaar houden. De oorlog in Syrië die al zeven jaar duurt, zal eens aan een einde komen. Deze hoop mogen we niet op geven. De hoop heeft het gelaat van kinderen. Kinderen in het Midden-Oosten mogen ook reële  toekomstverwachtingen hebben. Zij zijn slachtoffers van conflicten tussen oudere generaties.

Hebben wij in Oss iets met het Midden-Oosten te maken?

Ogenschijnlijk niet. In feite toch méér dan we denken. Op de eerste plaats omdat de kleine groepen Oosterse christenen de meest beschadigde gemeenschappen zijn. Na jarenlang vreedzaam samenleven met moslims van verschillende signatuur en met joodse gemeenschappen zijn zij weerloos slachtoffer van de conflicterende partijen. Met mondjesmaat krijgen onze zusters en broeders in Christus steun van de zusterkerken in Europa en Amerika. Er zijn ook enkele Syrische christenen in Oss en omgeving.

Een tweede reden om het oog gericht te houden op het Midden-Oosten zijn de brandhaarden die kunnen uitgroeien tot een Derde Wereldoorlog. Te veel grote landen bemoeien zich ermee, ieder met hun eigen belangen. Soms worden kleine landen mee gesleept. Een derde reden moet zijn dat wij de menselijkheid en menswaardigheid willen hoog houden. Onze verontwaardiging over de oorlog mag niet bij woorden blijven maar moet vruchtbaar worden in vredesinitiatieven.

Vredesweek: Generaties voor vrede

Van 15 – 23 september 2018 houden we in de kerken van Nederland de Vredesweek. Het thema van dit jaar is: Generaties voor vrede. Wij van de oudere generatie – de zeventigplussers – kennen nog de namen van Nelson Mandela, Mahatma Gandhi, de gebroeders Berrigan SJ, bisschop Donald Lamont OCarm, Dorothee Sölle en niet te vergeten de Amsterdammer Piet Nak. Misschien hebben we meegelopen in de protestmarsen tegen de oorlog in Vietnam en in de grote demonstraties tegen de kernwapens. Ik in ieder geval wel. Geloof en verzet zag ik als net ingetreden Karmeliet als dé vorm van spiritualiteit. In discussies en debatten kon het er fel aan toe gaan. Pater Theo Menting OCarm, in 1968  prior in Nijmegen en legeraalmoezenier, later pastor in Oss, had heel wat te stellen met de jonge studenten.

Jeugdige (over)moed voor vrede toen

Afbeelding van de poster: "Help de kernwapens de wereld uit: te beginnen in Nederland"
Afbeelding van de poster “Help de kernwapens de wereld uit: te beginnen in Nederland” (Koninklijke Bibliotheek Nederland. URL: http://resolver.kb.nl/resolve?urn=urn:gvn:NAGO02:IISG-30051001014973)

In mijn pastorale werk sinds 1976 heb ik de jaarlijkse vredesweek onder de aandacht van parochianen willen brengen. Dat is niet altijd gemakkelijk geweest. Zeker niet toen de kernwapens ter discussie stonden. “Kernwapens de wereld uit. Te beginnen uit Nederland”: mag zo’n poster in de kerk hangen? Achteraf is er soms ook wel iets om te lachen: mag je de zaterdagavondmis laten vervallen om naar de demonstratie in Amsterdam te gaan? Het houden van stilte-kringen trok ook aandacht. Op een drukke plek in Almelo met een groepje mensen een kring vormen. In het midden een stok met een wapperend papier: “Vrede  Shalom”. Was het alleen maar jeugdige overmoed van jonge pastores die later wel wijzer zouden worden?

Zoals ook vandaag nog jongeren  vredesvuren ontsteken

Vandaag zou ik aandacht willen vragen voor jongeren die hun nek uitsteken en initiatieven nemen die wereldwijd gedeeld kunnen worden: een Pakistaans meisje dat onderwijs eist voor meisjes in haar land, daarvoor gevangen heeft gezeten en nu de wereld rondreist; een Palestijnse tiener die een Israëlische soldaat die op haar broer had geschoten, slaat, schopt en krabt en hem van haar huis wegjaagt. Na 8 maanden in een Israëlische gevangenis wil ze internationaal recht gaan studeren; goed opgeleide jongeren in Syrische steden die via de Caritasinstellingen hulp verschaffen aan gezinnen, medische zorg aan ouderen en onderwijs aan kinderen geven; voor een jonger vrouw uit Srebenica die zich inzet voor contacten met moslims en orthodoxe christenen. Ik lees de namen en vergeet ze weer. Maar deze jongeren ontsteken vredesvuurtjes waar ouderen brandhaarden deden ontvlammen. 

Muren bouwen geen vrede

Na de val van de Berlijnse muur in 1989  worden er weer muren gebouwd. Midden door Jeruzalem heen, aan de grens met Mexico, de zee als een muur tussen Afrika en Europa, de muren tussen ‘eigen’ en ‘vreemd’, tussen goed opgeleid en kansloos op de arbeidsmarkt, tussen arm en rijk, en nog zoveel andere muren. Maar muren bouwen geen vrede. Wie over de muur heen kijkt, ziet mensen zoals wij zijn.

Pastor Tom Buitendijk


Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *