Wij mensen zijn kwetsbaar. Dat hebben we een paar weken geleden nog indringend ervaren met een zeer tragisch treinongeval in Oss. Wij allen werden aangesloten op een zee van verdriet. Onze kwetsbaarheid delen wij met alles wat bestaat. Hoewel het ene meer kwetsbaar lijkt als het andere, bestaat er niets dat deze kwaliteit ‘kwetsbaar te zijn’ niet heeft. Al het geschapene is kwetsbaar. Alles is vergankelijk en aan (ongewilde) verandering onderhevig.

Als we dit toespitsen op onszelf: kwetsbaar is ons lichaam voor ziektes, lijden, ongelukken, en dood; kwetsbaar is onze geest voor dementering en depressies; kwetsbaar is ons hart voor verharding en verbittering; kwetsbaar zijn wij ook in onze relaties, in het vinden van  genade in de ogen van elkaar.

Deze kwetsbaarheid kunnen wij niet van ons afschudden, afleren of afkopen. Ook al zijn er mensen die zich na hun dood laten invriezen, en hun hoop stellen op de ontwikkeling van de wetenschap om ooit onkwetsbaar te herleven tot in eeuwigheid. Waarschijnlijk zullen zij ontwaken – als dat al gebeurt – kwetsbaarder dan ooit. Wij mensen zijn kwetsbaar en dat is geen tragische vergissing van de Schepper, maar een kwaliteit van ons leven die het mogelijk maakt om echt mens te worden, kinderen van God.

Ook de Bijbel is zich zeer bewust van onze kwetsbaarheid. Onvermoeibaar klinkt in zowel het Oude Testament als Nieuwe Testament de smekende oproep: Wees bewarend, zoals Jahwe bewarend is. Meestal wordt dat Hebreeuwse begrip vertaald met: ‘wees rechtvaardig.’ Maar in onze tijd
heeft dit woord teveel een juridische en morele klank gekregen.

De grondtoon van het woord is veeleer: ‘bewaren.’ Hierin klinken twee betekenissen tegelijkertijd. Enerzijds betekent bewaren zoveel als: behoeden, iets of iemand zo bejegenen dat het intact blijft door de tijd heen. Zoals wij doen met belangrijke en waardevolle waren in kasten en pakhuizen. Anderzijds klinkt in bewaren ook het woordje ‘waar’ mee.

Waar is wat echt is, wat authentiek is, wat tot z’n waarheid komt. Bewaren betekent iets of iemand zodanig behoeden dat dit iets of die iemand tot zijn
recht kan komen, tot zijn waarheid kan uitgroeien, de ruimte krijgt om zich van binnenuit te laten zien en zich te ontplooien.

De reden van de oproep in de Bijbel om bewarend om te gaan met elkaar en met alles wat bestaat, is omdat Jahwe bewarend is, en Hij ons schept in zijn
beeld tot zijn gelijkenis. Wij worden geschapen om uit te groeien in gelijkenis met Hem. Wij worden elk moment uit God geboren om uit te groeien tot zijn zoon, zijn dochter, zijn kinderen. Om meer en meer te gelijken op Hem, zoals kinderen hun ouders gelijken.

Dat is een dynamisch proces dat een leven lang duurt, en dat om kwetsbaarheid vraagt, ja, zelfs kwetsbaarheid nodig heeft. Want zonder
kwetsbaarheid geen verandering, geen groei in gelijkenis, geen komst van het Koninkrijk van God.

Kwetsbaarheid is een goddelijke kwaliteit, die behoed moet worden tegen geheugenverlies, verharding, genadeloosheid en onverschilligheid. Kwetsbaarheid als goddelijke kwaliteit vraagt, smeekt, bidt tot ons altijd weer: Dood mij niet, laat mij leven, vergeef mij, neem mij aan zoals ik ben, zoals ik aan je gegeven wordt, en breng mij behoedzaam tot mijn diepste waarheid.

Dat vraagt van ons twee dingen: dat wij onszelf kwetsbaar durven tonen aan elkaar – ook als de ander als een bedreiging voelt; én dat wij ons van God uit – de Bewarende bij uitstek – laten bewegen tot bewarend leven. Want het is God zelf die zich in de ander aan ons blootstelt in al zijn  kwetsbaarheid, én het is God zelf die zich in ons laat voelen als een
bewogenheid om de ander.

Precies dat heeft Jezus van Nazareth zijn leven lang ingeoefend en ons ter navolging voorgeleefd. Tot het uiterste heeft Hij zichzelf gegeven aan degenen die Hem op zijn weg gegeven werden. Niet om te oordelen kwam Hij, maar om te redden en te bewaren wat verloren dreigde te gaan. Hij werd een bewarende, en zo een zoon van de Vader die de bewarende bij uitstek is. Dat wij ons met ons leven bij Hem aansluiten en in zijn voetspoor volgen, stap voor stap, een leven lang.


Pastoraal werker Leon Teubner

Pastoraal werker Leon Teubner

Pastoraal werker Leon Teubner is pastoraal werker bij onze parochie. Hij is tevens verbonden aan het wetenschappelijke Titus Brandsma Instituut in Nijmegen. Meer informatie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *