Een woord dat je tot voor kort nog maar zelden hoorde, is nu aan de orde van de dag. Niet alleen de politiek is er druk mee, de hele samenleving breekt er zijn hoofd over. Ook onze kerkgemeenschap. Er moeten transities tot stand komen want op de oude voet kunnen we niet verder met ons (samen)leven en er is ook geen weg terug.

Gerelateerd

Berichten:

Symposium Transities (De Roerom, 2016) — René Peters: “Het is eerlijker om verschil te maken”

De verzorgingsstaat zoals wij die kennen is voltooid verleden tijd al is het alleen al om het gegeven dat die ...
Lees meer...

Symposium Transities (De Roerom, 2016) — Dr. Jos Roemer: “Hetzelfde anders doen”

Dr. Jos Roemer (identiteitsbegeleider voor onderwijs SOL) schilderde een concreet beeld van hoe katholiek onderwijs in de 19e eeuw - ...
Lees meer...

Evenement:

Inleiding

Als je er een woordenboek op naslaat betekent transitie overgang. Het betekent dat je van de ene situatie over gaat naar een nieuwe. Misschien te vergelijken met als je op school over gaat van de ene klas naar de andere. Het wordt anders, er komen nieuwe dingen aan de orde, uitgebreider of met meer diepgang en op een andere manier. Maar school houdt niet op en ook onderwijs gaat door. Maar wel niet meer hetzelfde.

Veranderende tijden

Eigenlijk zijn we als kerk over transities begonnen met het tweede Vaticaans Concilie. Paus Johannes XXIII voelde feilloos aan dat de tijden aan het veranderen waren. Het is dezelfde tijd dat er reuring ontstond in allerlei samenlevingsvormen. De onderlinge verhoudingen gingen veranderen. Mensen werden mondiger, onze kinderen gedroegen zich mondiger. Al die veranderingen waren voor lang niet iedereen een bron van vreugde en hoop op betere tijden. Er ontstonden conflicten en meningsverschillen in gezinnen, families, religieuze gemeenschappen. Maar dat kon allemaal niet verhinderen dat tijden onherroepelijk veranderden.

Er waren grote groepen mensen –zeker ook in de kerk– die er fel op tegen waren dat alles niet hetzelfde bleef zoals het was. Die vonden dat de tijden niet mochten veranderen en deden er alles aan om te voorkomen dat het gebeurde. Maar daar trokken de tijden zich weinig van aan. De welvaart groeide en we vonden dat we elkaar daardoor minder nodig hadden, vrouwen werkten hun maatschappelijk achterstand weg, onderwijs kwam binnen het bereik van iedereen, computers veroverden de wereld en we weten bijna gelijktijdig wat er in de rest van de wereld gebeurt. We zijn consumenten geworden, manipuleerbare speelballen in de economie van het alsmaar méér.

Je kunt daar wel tegen zijn maar daarmee hou je niet tegen wat er door deze maatschappelijke veranderingen wordt aangericht op alle terreinen van het leven voor mensen dichtbij en ver weg.

Daarom word ik zo boos op mensen die van zichzelf zeggen dat ze in hun opvoeding totaal zijn mislukt omdat hun kinderen andere keuzes maken dan zijzelf zouden hebben gedaan of dat die op andere manieren hun keuzes invullen. Kwaad ook op mensen (meestal mensen die zelf geen kinderen hebben) die ouders verwijten dat ze de invloed van al die veranderingen niet buiten hun deur hebben weten te houden. Toch, op den duur gaan we allemaal met de tijd mee en zwichten we voor de druk van de veranderingen die worden opgedrongen.

Overgang gebeurt, of je nou wilt of niet

Of we nou wilden of niet wilden we leven in een tijd van allerlei overgangen. Overgangen van hoe we voor elkaar zorgen. Dat kan niet meer op de manier van mijn jeugd toen er één ouder thuis bleef om voor de opvoeding van kinderen te zorgen en men kon terugvallen op in de buurt wonenden grootouders. En alles uitbesteden aan betaalde professionals kunnen en willen we niet opbrengen. Hoe moet het dan wel? Met het korten op zorgtijd en het beperken van zorgtaken ben je er niet. Terug naar vroeger kan niet meer. En dus wordt er pijn geleden aan de vraag hoe we hemelsnaam voor elkaar zorgen als we ziek of oud en hulpbehoevend worden.

Onze steden en dorpen zijn heel gemêleerd van samenstelling geworden. We komen overal vandaan en hebben niet dezelfde geschiedenis en religieuze achtergrond. Onze scholen moeten onderwijs geven aan kinderen uit zoveel van elkaar verschillende milieus. Je kunt die verschillen niet negeren en moet er op inspelen. Je kunt als katholieke school niet doen alsof alle kinderen een katholieke achtergrond hebben. Katholiek onderwijs kan niet hetzelfde betekenen als vijftig jaar geleden. Hoe het dan wel moet? Met het negeren van de verschillen komen we niet verder, met het onbesproken laten van wat je als onderwijsmensen zelf beweegt evenmin.

We kopen steeds meer via internet. De bestaande winkels raken klandizie kwijt en zelfs gerenommeerde winkels moeten noodgedwongen sluiten. Onze binnensteden worden als kleutergebitten. Dat vinden we wel jammer maar we blijven via internet kopen. Terug maar vroeger kan niet meer. Hoe we onze binnensteden moeten gaan inrichten weten we niet. Het moet anders maar hoe anders?

En de kerk dan?

Het kerkbezoek en kerkbetrokkenheid zijn afgenomen. Onze kinderen geven aan hun religieuze overtuigingen op andere manieren uiting dan wij dat doen en deden. We houden gebouwen over maar hoe gaan we om met de gemeenschappen die er kerkten. Want kerk is niet alleen liturgie maar ook diaconie en gemeenschapsvorming. We kunnen wel denken dat het een kwestie is van communiceren, van catechese of van missioneren om weer op de oude voet door te gaan… Dat zal tevergeefse moeite blijken te zijn.

Terug naar vroeger gaat niet meer. Hoe we aan geloven dan wel handen en voeten moeten geven?

We waren zo vertrouwd met onze kranten en tijdschriften voor de communicatie met elkaar. Maar we nemen de tijd niet meer om ons grondig te laten informeren. Alles moet vluchtig en snel en ook kort. Kranten en tijdschriften zien hun oplages verminderen en moeten stoppen. Mensen moeten wel op de hoogte en betrokken kunnen blijven maar hoe doe je dat als alles zo vluchtig moet? Terug naar vroeger gaat niet meer. Maar hoe moet het dan wel?

Transitie bij  De Roerom

In de 31ste jaargang van De Roerom zullen we naarstig op zoek gaan naar transities/overgangen die al naar andere tijden, naar de nieuwe situatie gemaakt worden. Op 9 september aanstaande zullen we om ons dertig jarig bestaan te vieren een symposium organiseren over dat onderwerp. Want we kunnen niet verhinderen dat er overgangen gemaakt moeten worden omdat de tijden waarin we leven zo ingrijpend veranderd zijn. Maar de tijd zijn we ook zelf: wij zijn veranderd en dat valt niet meer te ontkennen. Maar hoe moeten de transities er uit zien?

Aanmelden

U bent hartelijk uitgenodigd op vrijdagmiddag 9 september naar de St. Jozefkerk in Oss te komen (vlakbij het centraal station) om te horen dat u niks verkeerd deed maar ook om te helpen zoeken naar richting, om te helpen het (samen)leven opnieuw uit te vinden. Welkom! De bijeenkomst duurt van 14.00 tot 17.00 uur (inloop vanaf 13.30 uur). Bisschop de Korte heeft al toegezegd zijn licht te komen laten schijnen over dit vraagstuk. Abonnees van de Roerom krijgen eind juli een persoonlijke uitnodiging. Andere belangstellenden kunnen zich hier aanmelden.

Henk Peters
voorzitter bestuur de Roerom


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *