Overweging in de Kerstnacht 24 december 2018

Er was eens een koning die …  Er was eens een prinsesje dat …Als kinderen horen: “er was eens”, dan gaan ze recht opzitten en spitsen hun oren. Er wordt een mooi sprookje verteld. Vaak zijn sprookjes eeuwenoud. Ze zijn tijdloos. Dezelfde sprookjes komen voor in allerlei culturen: Scandinavisch,Indiaas, Arabisch, Afrikaans. Sprookjes gaan altijd en overal over ongeluk en verdriet. Door uitdagingen te overwinnen kun je de weg vinden naar vrede en geluk.  “En ze leefden nog lang en gelukkig”. Kun je het kerstverhaal beginnen met : Er waren eens twee arme reizigers … of : Er was eens een stadje met de naam Bethlehem……? Is het  kerstverhaal een mooi sprookje? De  Efteling  en sprookjesachtige kerstkaarten met hertjes, klokjes en besneeuwde kerktorentjes geven wel die indruk. In plaats van : “er was eens ….” Begint het kerstverhaal met “en het geschiedde”.

Het komt drie keer voor: en het geschiedde in de dagen van keizer Augustus..; en het geschiede dat Maria moest bevallen…;en het geschiede dat de herders zeiden: komt laten we naar Bethlehem gaan… En het geschiedde betekent: er gaat vandaag iets gebeuren dat helemaal nieuw is.  Lieve mens, ga rechtop zitten en luister!

En het geschiedde ….Die keizer Augustus in Rome, die machthebber die met zijn soldaten ons land bezet houdt en de bevolking onderdrukt .…., weet u, zijn dagen zijn geteld.  Ook Quirinius, de landvoogd van Syrië, heeft niets meer te zeggen.  Rome zal niet meer het centrum van de wereld zijn. Het centrum van de wereld ligt vanaf deze nacht  in een klein onaanzienlijk stadje. In een uithoek van het  grote Romeinse Rijk.  Machthebbers en machtsmisbruikers zijn aan de verliezende hand. En het geschiedde…..   In dat kleine stadje Bethlehem  – Bethlehem betekent huis van brood, bed en bad voor iedereen  –  , moet een vrouw bevallen. Er wordt een kind geboren in een stal. Het kind ligt in een kribbe voor beesten.  Weet en geloof het: dit kind zal door zijn weerloosheid ons allen ontwapenen. Omwille van dit kind zal er vrede zijn.  Geen vrede die berust op onderdrukking en geweld. Maar een vrede die straalt van hart tot hart. Alle mensen van goede wil zullen naar dit kind kijken. Alle mensen van goede wil zullen zien dat hier iets nieuws begint:  in dit Kind krijgt Gods liefde een menselijk gezicht.

Kerstnacht is het verhaal van tegenstellingen.  De trotse stad Rome dat alle volkeren belasting oplegt staat tegenover het stadje met de naam “brood voor iedereen.”  Keizer Augustus zal het verliezen van een Kind.  Is dat  nu  een sprookje voor twee dagen feest?  Of is het geschiedenis die ons zó raakt dat er IN ons iets gebeurt, dat er IN  ons iets nieuws geboren wordt?  

U zelf moet antwoord op die vraag geven! Om u op weg te zetten een kort verhaal. Het is van Godfried Bomans. Het gezin zit rond de feestelijk versierde tafel. De groentesoep met balletjes was lekker en nu draagt moeder op een mooie schaal de gebraden kalkoen binnen. Ineens zegt een van de kinderen: “ik hoor een bel”.  “Dat kan niet”,  zegt vader. “We verwachten geen visite en iedereen zit op deze tijd thuis lekker aan het kerstdiner”.  Hij pakt een groot mes en een vleesvork om de kalkoen te snijden.De jongste zegt: “Nou hoor ik ook een bel.”  “Toe, vader, ga even kijken”, zegt moeder. Vader legt mes en vork neer, vouwt zijn servet op, staat op en loopt de trap af.Eerst kijkt hij door het raampje en doet dan pas de deur open.  Niets te zien. Hij kijkt naar de sneeuw die vers op de straat ligt, en hij ziet voetstappen. Met zijn ogen volgt hij de voetstappen en ziet nog juist een vrouw en een man de hoek omgaan. Hij loop tnaar boven en gaat weer aan tafel zitten. “ Het was niets”, zei hij.  Hij snijdt de kalkoen aan. Maar al het lekkere en feestelijke eten smaakte hem niet meer. De enige vraag die hem bezighield, was: begrijp ik wel wat Kerstmis is?

Het is niet mijn bedoeling uw feestmaal morgen te bederven met een sombere stemming. Neen, eet en drink vrolijk en wees gastvrij voor familieleden en vrienden!  Geniet van het feest, maar wil wel weten en niet vergeten, wààrom we feest vieren!  Wil wèl geloven wat kerstmis is: Christusfeest, feest  van God in ons midden. “Heden is U een Redder geboren, Christus de Heer”, verkondigden de engelen.  In deze nacht heeft de grote God een kleine mens willen  worden!  Dat moet u vasthouden en in uw hoofd en  hart bewaren.

Had God niet kunnen komen met macht en kracht om de Augustussen en de Quirinussen van onze dagen te verslaan? Trump, Poetin, Erdogan,Orban, en vele anderen die misschien minder opvallen.  De regeerder die er alleen zijn voor de rijken en die op de armen neerkijken.Maar dan zou God hetzelfde doen als zij doen:sterker willen zijn, de baas spelen, de andere klein krijgen.  Maar dan gebeurt er niets nieuws ! Het nieuwe van deze nacht is dit  – en dat is dus geen sprookje – maar werkelijkheid: God maakt ècht een nieuw begin door als kleinste en eenvoudigste mens onder ons te willen wonen.  Door van kind af aan een nieuwe vorm van samenleven op te bouwen. Een samenleven waar mensen elkaar ontwapenend tegemoet treden; waarin voor iedereen een thuis is, en brood, en waarin armoede wordt uitgebannen; waarin mensen dienstbaarheid en barmhartigheid hoog in het vaandel hebben; een samenleving gebouwd op gerechtigheid en  liefde. Een samenleving die we Rijk van God mogen noemen.

Uit een rapport over de kerkelijkheid in Nederland blijkt dat nog maar negen procent  zich katholiek noemt. Vijf en dertig jaar geleden was dat acht en twintig procent. Maar ook wordt gezegd  dat van alle vrijwilligers in de zorg. In de sport , in de  sociale organisaties er twee keer zoveel christenen zijn als niet-gelovigen. Nog steeds is het geloof een inspirerende kracht om de samenleving een menselijk gezicht te geven.  En waar de samenleving een menselijk gezicht krijgt, daar heeft ze ook iets van God weg  In alle toegewijde mensen kun je elke dag zien dat God nog steeds mens wordt in deze wereld. God wordt nog steeds mens! Elke dag opnieuw. Zal men ooit later zeggen: En het geschiedde dat in de Kerstnacht van 2018 in Oss het geloof een nieuwe impuls kreeg? Van harte wens ik u een zaligen zinvol Kerstfeest toe, voor morgen smakelijk eten en voor 2019 een jaar van hoop en geloof in liefde en vrede.

Categorieën: Overwegingen

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *