No feed items found.

08e zondag door het jaar 2019 Oss  Afrika Enga koor.   Weet u wat een goocheme jongen is?  Dat is iemand die heel slim is: handig in woorden en in daden. Goochem is een Jiddisch woord en afkomstig uit het Hebreeuws. In Bijbel kennen we de zogenaamde goocheme boeken. Dat zijn boeken met allerlei Wijsheid spreuken, Wijsheid verhalen, voorbeelden van wijze mensen. Chokma de oorsprong van het woord goochem betekent wijsheid.   De eerste lezing van vandaag komt uit de Wijsheid van Jezus Sirach;  In het evangelie geeft Jezus een aantal wijze spreuken en gezegden.  Hij vraagt ons goocheme oftewel wijze mensen te worden.  Dan worden wij verstandige, eerlijke, integere mensen die eerst in zichzelf kijken: “Wie ben ik en wat stel ik voor”, en die dan pas naar zijn zuster of broeder kijken.  Wie de balk in zijn eigen oog ziet zal begrijp op kunnen brengen voor de splinter van een ander.   Als christenen ontlenen we onze wijsheid vooral aan de cultuur van het Midden Oosten. Maar er zijn veel meer stromingen van wijsheid. Een heel interessante bron is de wijsheid van de zogenaamde Anansi verhalen uit West Afrika, vooral uit Ghana.  Deze Anansi verhalen worden dankzij de slavenhandel van de Hollanders in de 17e en 18e eeuw heden ten dage nog verteld in Suriname.  Anansi is een mythische spin die heel slim was en ook wilde zijn. Hij kón het niet hebben dat er iemand zou bestaan die slimmer was dan hij. Daarom trok hij de wereld rond en kocht overal slimmigheden en slimheid op. Maar bang geworden dat iemand zijn opgekochte slimheid wilde stelen, besloot hij alle slimheid in een kalebas op te slaan en die boven in een kokosnotenboom te verbergen. Hij hing de kalebas om zijn nek en begon in de boom te klimmen.  Maar iedere keer als hij een stukje geklommen had, zat die kalebas met wijsheid in de weg. Dan zakte hij weer naar beneden en moest opnieuw beginnen. De zevenjarige zoon van Anansi de spin stond kijken en hardop te lachen. “Lach met niet uit”, riep Anansi vanaf halverwege de boom en zakte gelijk weer terug. “Als je kalebas eens op je rug doet”, zei zijn zoon, “dan klim je ineen keer naar boven”. “Eigenwijs jong “, riep Anansi tegen zijn zoon en gooide met een smak de kalebas op de grond. De kalebas springt open en alle slimmigheden en wijsheden vlogen eruit, de wereld rond. Zo komt de wijsheid uit Afrika in de wereld.   Het zou wijs zijn als wij als Europeanen met een onbevooroordeelde blik naar Afrika zouden kijken. Rond 900 was wat wij nu Nederland noemen een moerasgebied. Er waren kleine nederzettingen van boerenfamilies. In Timboektoe, nu midden in de woestijn, was een universiteit waar veel geleerden met elkaar discussieerden.  In de 16e eeuw toen Nederland ging ontstaan als een Verenigde Republiek van Zeven Provinciën waren er grote en welvarende koninkrijken in Zimbabwe en Zambia.  In het Westen zijn wij trots op onze democratische systemen. In veel Afrikaanse landen palaveren de wijzen tot er een besluit genomen kan worden waar iédereen mee leven kan. Palaver betekent langdurige onderhandelingen.  Een Afrikaanse wijsheid luidt: God gaf Afrikanen de tijd en aan de Europeanen een horloge.   Er is een algemene opinie dat Afrika een verloren continent is. Een werelddeel met alleen maar problemen: honger, armoede, oorlogen, corrupte leiders, primitieve landbouw, slechte medische verzorging. Kortom: er zijn alleen maar landen waarin je niet zou willen wonen.  En ook veel jonge Afrikaanse mannen willen er niet wonen want die komen allemaal naar Europa toe en volgens sommigen alleen maar naar Nederland. Dat is natuurlijk niet waar. Dat is pure politieke bangmakerij.   Wat wel waar is, is dat het hele continent grote problemen kent waarvan de oorsprong vaak ligt in de koloniale geschiedenis. Dus: in het Westen.  We hebben heel wat balken in onze ogen als we het over Afrika hebben.  We mogen ons er wel eens van bewust zijn dat veel ellende in Afrika door ons is veroorzaakt. En we mogen hopen dat als wij dat zien en erkennen, ook bereid zijn iets te doen wat hen wèl vooruit helpt.   We kunnen ook naar Afrika kijken met een open blik. Er zijn landen waarin de economie groeiende is en waarin een middenklasse ontstaat die de samenleving draagt. Er zijn talloos veel kleine projecten die op eenvoudige wijzen het leven van mensen verbeteren. Er zijn hele slimme uitvindingen om waterhuishouding te regelen, om landbouw te bevorderen, om met elkaar te communiceren. Er zijn meer en betere mobiele telefoons in Afrika dan in Europa. Maar vooral: er is in veel landen een enorme vitaliteit en een wilskracht om het land op te bouwen. Er is oog voor de belangrijkheid van het onderwijs. Goed onderwijs aan jonge mensen is de beste vorm van ontwikkelingshulp.  In Malawai staat een school die gesponsord wordt vanuit Oss. Gertrude van Santvoort vertelt er straks mee over. In de komende veertigdagentijd willen wij ons betrokken weten bij de jongeren in Oeganda. Veel jongeren hebben als kindsoldaten gevochten en hebben er lichamelijke en geestelijke wonden aan opgelopen. Genezing is mogelijk door goed hen goed onderwijs en toekomstperspectief te bieden.  Afrika is een continent met ongekende mogelijkheden als we zouden kijken met een zuivere blik.   In het nabij verleden hebben missionarissen uit Nederland met woord en daad jonge kerken opgericht. Die kerken zijn een vitaal onderdeel van de samenleving, Er is een springlevend en veelvormig christendom aan het groeien. Vrolijk en vroom; sociaal en diaconaal; doordrenkt met Bijbelse en Afrikaanse wijsheid. In Europa verwaarlozen we onze christelijke wortels. Wij hebben geen behoefte of geen zin meer om de kerk en de geloofsgemeenschap in stand te houden. We vieren wel massaal carnaval, maar slechts enkelen nemen het vasten op weg naar Pasen serieus. Ik ga daar nu niet over klagen, maar ik zeg u wel: de toekomst van het christelijk geloof ligt in Azië en in Afrika.   Wij zullen over enkele jaren Afrikaanse wijsheid en levenslust nodig hebben om hier in Europa gelovig, humaan en beschaafd met elkaar te kunnen leven. Het is wijs om balken uit eigen ogen te halen om bij anderen de splinters te zien. Wijsheid van Jezus van Nazareth.    08e zondag door het jaar 2019 Oss  Afrika Enga koor.   Weet u wat een goocheme jongen is?  Dat is iemand die heel slim is: handig in woorden en in daden. Goochem is een Jiddisch woord en afkomstig uit het Hebreeuws. In Bijbel kennen we de zogenaamde goocheme boeken. Dat zijn boeken met allerlei Wijsheid spreuken, Wijsheid verhalen, voorbeelden van wijze mensen. Chokma de oorsprong van het woord goochem betekent wijsheid.   De eerste lezing van vandaag komt uit de Wijsheid van Jezus Sirach;  In het evangelie geeft Jezus een aantal wijze spreuken en gezegden.  Hij vraagt ons goocheme oftewel wijze mensen te worden.  Dan worden wij verstandige, eerlijke, integere mensen die eerst in zichzelf kijken: “Wie ben ik en wat stel ik voor”, en die dan pas naar zijn zuster of broeder kijken.  Wie de balk in zijn eigen oog ziet zal begrijp op kunnen brengen voor de splinter van een ander.   Als christenen ontlenen we onze wijsheid vooral aan de cultuur van het Midden Oosten. Maar er zijn veel meer stromingen van wijsheid. Een heel interessante bron is de wijsheid van de zogenaamde Anansi verhalen uit West Afrika, vooral uit Ghana.  Deze Anansi verhalen worden dankzij de slavenhandel van de Hollanders in de 17e en 18e eeuw heden ten dage nog verteld in Suriname.  Anansi is een mythische spin die heel slim was en ook wilde zijn. Hij kón het niet hebben dat er iemand zou bestaan die slimmer was dan hij. Daarom trok hij de wereld rond en kocht overal slimmigheden en slimheid op. Maar bang geworden dat iemand zijn opgekochte slimheid wilde stelen, besloot hij alle slimheid in een kalebas op te slaan en die boven in een kokosnotenboom te verbergen. Hij hing de kalebas om zijn nek en begon in de boom te klimmen.  Maar iedere keer als hij een stukje geklommen had, zat die kalebas met wijsheid in de weg. Dan zakte hij weer naar beneden en moest opnieuw beginnen. De zevenjarige zoon van Anansi de spin stond kijken en hardop te lachen. “Lach met niet uit”, riep Anansi vanaf halverwege de boom en zakte gelijk weer terug. “Als je kalebas eens op je rug doet”, zei zijn zoon, “dan klim je ineen keer naar boven”. “Eigenwijs jong “, riep Anansi tegen zijn zoon en gooide met een smak de kalebas op de grond. De kalebas springt open en alle slimmigheden en wijsheden vlogen eruit, de wereld rond. Zo komt de wijsheid uit Afrika in de wereld.   Het zou wijs zijn als wij als Europeanen met een onbevooroordeelde blik naar Afrika zouden kijken. Rond 900 was wat wij nu Nederland noemen een moerasgebied. Er waren kleine nederzettingen van boerenfamilies. In Timboektoe, nu midden in de woestijn, was een universiteit waar veel geleerden met elkaar discussieerden.  In de 16e eeuw toen Nederland ging ontstaan als een Verenigde Republiek van Zeven Provinciën waren er grote en welvarende koninkrijken in Zimbabwe en Zambia.  In het Westen zijn wij trots op onze democratische systemen. In veel Afrikaanse landen palaveren de wijzen tot er een besluit genomen kan worden waar iédereen mee leven kan. Palaver betekent langdurige onderhandelingen.  Een Afrikaanse wijsheid luidt: God gaf Afrikanen de tijd en aan de Europeanen een horloge.   Er is een algemene opinie dat Afrika een verloren continent is. Een werelddeel met alleen maar problemen: honger, armoede, oorlogen, corrupte leiders, primitieve landbouw, slechte medische verzorging. Kortom: er zijn alleen maar landen waarin je niet zou willen wonen.  En ook veel jonge Afrikaanse mannen willen er niet wonen want die komen allemaal naar Europa toe en volgens sommigen alleen maar naar Nederland. Dat is natuurlijk niet waar. Dat is pure politieke bangmakerij.   Wat wel waar is, is dat het hele continent grote problemen kent waarvan de oorsprong vaak ligt in de koloniale geschiedenis. Dus: in het Westen.  We hebben heel wat balken in onze ogen als we het over Afrika hebben.  We mogen ons er wel eens van bewust zijn dat veel ellende in Afrika door ons is veroorzaakt. En we mogen hopen dat als wij dat zien en erkennen, ook bereid zijn iets te doen wat hen wèl vooruit helpt.   We kunnen ook naar Afrika kijken met een open blik. Er zijn landen waarin de economie groeiende is en waarin een middenklasse ontstaat die de samenleving draagt. Er zijn talloos veel kleine projecten die op eenvoudige wijzen het leven van mensen verbeteren. Er zijn hele slimme uitvindingen om waterhuishouding te regelen, om landbouw te bevorderen, om met elkaar te communiceren. Er zijn meer en betere mobiele telefoons in Afrika dan in Europa. Maar vooral: er is in veel landen een enorme vitaliteit en een wilskracht om het land op te bouwen. Er is oog voor de belangrijkheid van het onderwijs. Goed onderwijs aan jonge mensen is de beste vorm van ontwikkelingshulp.  In Malawai staat een school die gesponsord wordt vanuit Oss. Gertrude van Santvoort vertelt er straks mee over. In de komende veertigdagentijd willen wij ons betrokken weten bij de jongeren in Oeganda. Veel jongeren hebben als kindsoldaten gevochten en hebben er lichamelijke en geestelijke wonden aan opgelopen. Genezing is mogelijk door goed hen goed onderwijs en toekomstperspectief te bieden.  Afrika is een continent met ongekende mogelijkheden als we zouden kijken met een zuivere blik.   In het nabij verleden hebben missionarissen uit Nederland met woord en daad jonge kerken opgericht. Die kerken zijn een vitaal onderdeel van de samenleving, Er is een springlevend en veelvormig christendom aan het groeien. Vrolijk en vroom; sociaal en diaconaal; doordrenkt met Bijbelse en Afrikaanse wijsheid. In Europa verwaarlozen we onze christelijke wortels. Wij hebben geen behoefte of geen zin meer om de kerk en de geloofsgemeenschap in stand te houden. We vieren wel massaal carnaval, maar slechts enkelen nemen het vasten op weg naar Pasen serieus. Ik ga daar nu niet over klagen, maar ik zeg u wel: de toekomst van het christelijk geloof ligt in Azië en in Afrika.   Wij zullen over enkele jaren Afrikaanse wijsheid en levenslust nodig hebben om hier in Europa gelovig, humaan en beschaafd met elkaar te kunnen leven. Het is wijs om balken uit eigen ogen te halen om bij anderen de splinters te zien. Wijsheid van Jezus van Nazareth.    

Categorieën: Overwegingen

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *