In het evangelie van vandaag neemt Jezus afscheid van ons. Hij gaat weg, omdat dit het beste is wat ons kan overkomen. Want hierdoor kan de Geest van de waarheid in ons komen. Die zal ons nu verder leiden op onze weg in en met God; die zal ons verenigen met de Vader van Jezus, welke ook onze Vader is en wil zijn; die zal ons één maken met Hem die de volle waarheid is.

De geest van de waarheid – wat is dat in Godsnaam? Door het Griekse denken, dat ons sterk heeft beïnvloed, is het begrip Geest vooral verweven geraakt met rationeel denken, met het overwegen van de natuurlijke en de bovennatuurlijk dingen, daarbij gebruikmakend van de menselijke logica.

Jezus leefde en sprak echter vanuit een joodse achtergrond. Daarin betekent, wat hier met Geest vertaald wordt, veeleer: wind, of: levengevende ademtocht, met de nadruk op: ‘tocht’, op de dynamiek ervan en de beweging, zoals bij ‘bezieling’. Die nadruk op beweging hoorden we ook met Pinksteren:

Plotseling kwam er uit de hemel een geraas alsof er een hevige wind opstak, en het vulde heel het huis waar de leerlingen bijeen waren. En zij raakten allen vol van Heilige Geest.

De geest van de waarheid is een bezielende ademtocht van God uit, die ons bemoedigt en steunt en helpt en gidst op onze weg met Hem door het leven, en die ons met onze allerlaatste ademtocht, helemaal thuisbrengt in Hem.

Het is de adem van God die onze ademtocht is en wil zijn.Dat hoorden we zojuist in het eerste boek van de Schrift.

In een begin, toen God hemel en aarde schiep, en de aarde nog woest en doods was, en duisternis over de oervloed lag, zweefde de ademtocht van God over de wateren.”

En met díe ademtocht sprak God – en alles werd ermee geschapen: ook de mensen die wij zijn:

Laten we de mens maken, sprak God, in ons beeld, tot onze gelijkenis. En Hij vormde de mens uit stof van de aarde, en Hij blies hem de levensadem in de neus: zo werd de mens een levend wezen“.

De ademtocht van God schept ons op dit moment, hier en nu. Nu blaast Hij ieder van ons zijn levensadem in, waardoor wij nu hier samen zijn. Wij, met onze stoffelijke lichamen, leven enkel en alleen, omdat wij nu door God beademd worden.

Wij denken wel dat wijzelf ademen, en dat is ook zo, maar vanuit de Geest van de waarheid gezien, liggen wij een leven lang aan de goddelijke beademing. Alleen zijn wij daar in zekere zin blind voor.

Maar áls wij dit zo gaan ervaren, of aannemen in geloof, dan nemen wij, ín ons ademen, Gods adem tot ons. En met die goddelijke adem de wij dan ademen, worden wij door Hem bezield met zijn scheppende Geest, waardoor alles goed wordt, ja zeer goed.

Dát is wat Jezus deed: Hij ademde die bezielende Geest van God: in en uit, elke hartslag, elk moment van zijn leven. En met die adem sprak Hij, en bezielde Hij weer zijn leerlingen. Zo leerde Hij hen kijken naar Gods bezielde werkelijkheid.

Nu Hij hen de ogen heeft geopend voor Gods bezielende aanwezigheid – in henzelf, in heel de schepping en in al wat is. Nu kan Jezus gaan, zijn werk zit erop. Nu staat er niet langer iets – ook Jezus zelf niet – tussen zijn leerlingen en God.

Gods bezielende ademtocht wil ook in ons gevoeld en gekend worden, waardoor Hij ook ons de waarheid binnen kan voeren die Hijzelf is. Hij wil, dat wij op die manier groeien in gelijkenis met Hem, in het beeld waarin wij allen door Hem geschapen zijn.

Als wij meer en meer zoals Jezus gaan beseffen, dat Gods adem door ons heengaat en ons innerlijk bezielen wil, dan kan ook ons spreken en handelen vergoddelijkt worden en bezield worden door Gods spreken en handelen. Dan worden ook wij meer en meer Gods zoon en deel van de Drie-eenheid.

Hoe dat verder precies in elkaar steekt, dat is niet te vatten. Want als je verder over de Drie-eenheid nadenkt, dan wordt het net zo’n hersenbreker als het begrip Geest.

Julian van Norwich – een Engelse mystica en kluizenares uit de 14e eeuw, dacht niet zozeer na over hoe die Drie-eenheid in elkaar zit, wie nu die drie personen zijn, en hoe ze zich verhouden tot elkaar. Maar haar werd, door de Geest van de waarheid, het volgende getoond. Zij schrijft:

De heilige Drievuldigheid heeft altijd het volste behagen in al zijn werken. Hij zegt tot mij: “Zie, ik ben God. Zie, Ik ben in alle dingen. Zie, Ik ben Hij die alles verricht. Zie, Ik heb nooit mijn handen teruggetrokken van mijn werken, en Ik zal dit in de eeuwigheid ook nooit doen. En zie, Ik leid alles weer terug naar Mij, waartoe Ik het van alle eeuwigheid voorbeschikt had, door dezelfde macht, wijsheid en liefde waarmee Ik het geschapen heb. Hoe zou er dan iets verkeerd kunnen lopen?

Onze plaats in de Drie-eenheid is een verrassende: Wij zullen zelf de plaats te zijn waar God verblijf houdt, samen met de Zoon en met de Geest. In ieder van ons ademt Hij – en wij leven. Maar wij leven pas echt als wij dat durven ervaren of gaan geloven. Want dan kan zijn Geest ons bezielen en leiden en wordt zijn Naam geheiligd, komt zijn koninkrijk tot gestalte, geschiedt zijn wil hier op aarde, en kan Hij ons redden uit het kwaad.


Pastor Leon Teubner

Pastor Leon Teubner

Pastoraal werker Leon Teubner is pastoraal werker bij onze parochie. Hij is tevens verbonden aan het wetenschappelijke Titus Brandsma Instituut in Nijmegen.Meer informatie »

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *