Tweede zondag van de Advent 9 december 2018 

Lucas geeft ons een stukje aardrijkskunde- en geschiedenisles.

Israël – het beloofde land – was in vier stukken uitgevallen. Er waren vier besturen die alle vier afhankelijk waren van de keizer van Rome.

Genoemd worden de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus, de half joodse en half heidense broers Herodes  en Filippus en een zekere Lysanias.

Overal in het land was het roerig en onrustig. Er waren heel wat groepjes die rebelleerden tegen het gezag van de bezettende macht.    

Naast de vier besturen zijn er ook nog religieuze leiders. Sommige religieuze leiders onderhouden contacten met de regering. Vooral over de zorg van de tempel van Jeruzalem. Dat zijn de Sadduceeën. Daarnaast komen er allerlei religieuze stromingen op voor wie de tempel en de eredienst niet het belangrijkste  zijn, maar wel het onderhouden van de joodse leefwijzen. Dat zijn de Farizeeën.

Dit alles speel zich af in een klein hoekje van het grote Romeinse Rijk onder Tiberius. Maar als je met een beetje fantasie doordenkt dan zie je als in een notendop de wereld samenleving van vandaag. 

Machteloze politieke leiders Merkel, Macron, Poetin, Rutte – als u wilt –  die met Trump als machtigste man, weten niet hoe de wereldproblemen aan te pakken.  Het migratie vraagstuk, de klimaatverandering, de extreme Islam. Kunnen de gele hesjes beteugeld worden of breidt de beweging zich uit ?

Het leiderschap van kerkleiders wordt als te binnenkerkelijk en naast de wereld ervaren. Er komen allerlei religieuze stromingen op die aan de rand van de kerk leven, maar er vaker nog buiten staan.  

In de geschiedenis van het jaar 30 en in vandaag in 2018  klinkt het evangelie: Tóén – te midden van de gebeurtenissen-  kwam het woord van God over Johannes.

De zoon van de tempelpriester Zacharias die in de woestijn  verbleef. Daar in die woestijn ervaart hij dat godsdienst en wereld pas ècht zijn als mensen anders naar God leren kijken; als ze andere wegen gaan dan die ze nu gaan.  De zorg voor tempel en offers brengt ons niet bij God.

Stipte onderhouding van allerlei geboden ook niet. 

Sadduceeën en Farizeeën gaan een doodlopende weg.

Dat woord van God dat over Johannes kwam is vandaag nog even actueel als toen.

Het luidt: “keer je opnieuw tot God  en zoek een nieuwe weg ten leven” . Zo’n woord is ook nu  broodnodig.  Het gaat in deze tijd van globalisering méér dan ooit over de toekomst van heel de mensheid.

Johannes verkondigt: “Heel de mensheid zal God redding zien”.

Hij verkondigt God als de Komende die met mensen begaan is en naar hen omziet.  Een God die wil redden en bevrijden uit situaties waarin mensen niet  werkelijk tot leven kunnen komen.

Maar God zie je alleen als je je naar God toekeert en Hem tegemoet gaat. God en mens ontmoeten elkaar in de weldaden die mensen elkaar in naam van God bewijzen. Daden van gerechtigheid  Deze ontmoeting van God en mens wordt volkomen waar in de éne mens Jezus Christus naar wie wij verlangend uit zien. Hij alleen is de gerechte.

Johannes laat ook weten dat God alleen komen kan als wij bereid zijn   de verkeerde richting te verlaten. God kan ons alleen  redden als wij bereid zijn nieuwe wegen te gaan. Als wij ons niet tot God bekeren is God machteloos om ons te redden.

Daarom is de oproep van Johannes tot bekering een uitdaging om anders tegen de wereld, maatschappij en kerk te kijken dan we nu doen.

We zien –  als we dat willen en durven zien –  dat oude antwoorden op wereldvraagstukken niet helpen.

We zoeken economische oplossingen in de zorgsector terwijl om menslievendheid en respect voor zorgbehoeftige mensen wordt gevraagd. Terwijl de economie groeit neemt ook de armoede en de kwetsbaarheid van gewone mensen toe. Gele hesjes vallen niet zomaar uit lucht.

We zoeken militaire oplossingen om cultuur – en beschavingsproblemen met de Islam op te lossen.  Vergeet niet: extreme Moslims maken de meeste slachtoffers onder gewone Moslims.  De slachtoffers op de puinhopen van Syrië en Irak zijn gewone mensen die er ook niets aan kunnen doen dat fanatiekelingen hen overheersen. Voor christenen die altijd in Syrië geleefd hebben,  is het dubbel zo moeilijk.  De kerk in Syrië is een kerk van martelaren.  

We zoeken naar technieken om het milieu te besparen en het klimaat te beheersen, maar  weigeren een stukje welvaart in te leveren ten gunste van ontwikkelingslanden.  Waarom verloopt de klimaatconferentie van Katovice zo moeilijke ?  Omdat het denken in  belangen van eigen land sterker is dan ons verantwoordelijkheidsgevoel  voor heel de wereld.

We vergeten dat Gods redding uitgaat naar héél de mensheid.   

Het is zeker de taak van de kerk om die verantwoordelijkheid in te prenten. Ook nu de kerk in de samenleving niet meer mee telt, moeten we dit blijven roepen. Roepen zoals Johannes deed …

Welke nieuwe wegen biedt Johannes ons dan ?

Hiervoor grijpt hij terug op de profeet Baruch. 

Baruch roept op hier en nu reeds vanuit de toekomst te  leven.

Leef nu al zò alsof de belofte van de Komende waar is geworden.

Sla de mantel van gerechtigheid om en leef in vrede.

Bouw aan een samenleving die genoemd kan worden:

“Vrede door gerechtigheid” en “ Glorie door vroomheid”.

Leven alsof de toekomst reeds begonnen is, is geen gemakkelijke opgave.  In  1945  schreef de theoloog Dietrich Bonhoeffer vanuit de gevangenis in het in puin geschoten Berlijn: Het christelijk geloof wordt weer geloofwaardig door gebed en het doen van gerechtigheid.  Dan alleen zal de mensheid Gods redding zien.

“Bidden en gerechtigheid doen” : dit lijkt mij een woord van God dat  nu komt over kerk en samenleving van vandaag. Amen.

Categorieën: Overwegingen

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *