No feed items found.

31 maart 2019

Vierde zondag van de Veertigdagentijd

Verloren lopen.

Het is verleidelijk om gelijk met het verhaal te beginnen. Toch mogen we de eerste verzen niet overslaan.  Jezus blijkt een vriend te zijn van tollenaars en zondaars. Mensen die aan de rand van de samenleving staan en niet mogen mee doen in de bijeenkomsten van vrome farizeeën en Schriftgeleerden.  De vromen willen graag deze tweedeling in stand houden:  zij, de godsdienstig zuiveren, tegenover die lieden daar die helemaal fout zijn. Maar Jezus ziet dat anders en daarom morren ze tegen Jezus.   

In de parabel houdt Jezus zijn toehoorders een spiegel voor.  In wie herken jij jezelf? Wie ben jij in het verhaal? Wie wil je zijn?  We noemen het het verhaal van de verloren zoon? Maar wie in het verhaal is de verliezer?   Is de jongste de verloren zoon, die teruggevonden wordt en nu niet meer verloren is?  Hij heeft in den vreemde gewoond en zich ongetwijfeld verloren gevoeld.  Voelde hij zich verloren omdat hij de bescherming en de liefde van zijn vader miste? Voelde hij zich verloren omdat hij zijn erfenis erdoor heen gejaagd had en nu zonder vrienden in de goot van de samenleving terecht gekomen is? Bij de varkens, de onreine dieren, waar je als joodse jongen ver van moet wegblijven.   

Of is de oudste de verloren zoon omdat hij wrokkig buiten blijft staan en niet aan het feest van de thuiskomst wil deelnemen. Was de oudste zoon al langer verloren omdat hij nooit een beroep durfde te doen op liefde en de vrijgevigheid van de vader. Met al zijn voorbeeldigheid en plichtbesef heeft hij niets gewonnen. Geen winst is ook verlies.

En dan die vader: is hij ook niet een verliezende partij?  Hij laat zijn jongste zoon gaan en weet dat hij hem moet loslaten en verliezen zal. Maar de genegenheid van de oudste zoon heeft hij ook nooit ervaren. Nooit heeft hij van hem gehoord dat hij een liefhebbende vader was. Ook dat is een verdrietig verlies. 

De Vader – en u hoort het al: beeld van God – legt zich niet neer bij dit verlies van zijn zonen. Hij blijft als een goede Vader dag aan dag naar zijn jongste uit zien. Hij blijft wachten op terugkeer om hem te ontvangen en in zijn armen te sluiten. En als de jongen dan terugkeert heeft, zijn vader hem al bij voorbaat vergeven.  Hij heeft hem zonder voorwaarden lief. Wat je ook gedaan hebt: jij ben en blijft mijn zoon. Teruggekeerd van doodlopende wegen, jongen, kom je hier weer tot leven.  Reden voor feest en vreugde… en voor een goede maaltijd. Ook van Jezus wordt gezegd: de man ontvangt zondaars en eet met hem. 

De vader verlangt ook dat zijn oudste zoon aan het feestmaal deelneemt. Maar die voelt zich verongelijkt en wrokkig. Hij die zo plichtsgetrouw en volgens de geboden geleefd heeft voelt zich achtergesteld bij zijn jongste broer. Eigenlijk gunt hij hem niet dat hij tot leven komt. De Vader wil zijn oudste zoon niet buiten sluiten. Hij dreigt zichzelf uit te sluiten. Of dat gebeurt, is vertelt het verhaal niet.   

Als wij naar onszelf kijken dan lijken we op verschillende momenten in ons leven soms op de jongste, soms op de oudste zoon en soms ook wel op de Vader. Natuurlijk zijn wij niet God, maar wij kunnen wel barmhartigheid uit stralen en verdriet hebben om wie verloren lopen.  We kunnen van mensen houden die er niet goed aan toe zijn, die onverstandig handelen, die zelfs weinig liefde geven. Jezus vraagt niet alleen van onze vrienden te houden. Hij vraagt ook vijanden tot vriend te maken. Dat is het kernmerk bij uitstek van christenen. We hebben net als de jongste zoon weleens verkeerde keuzes gemaakt en zijn dan op ons schreden moeten terugkeren. Dat had ik nooit moeten doen, vergeef me.  We zijn net als de oudste zoon jaloers omdat andere mensen het beter hebben. Omdat bijvoorbeeld vluchtelingen eerder een huis toegewezen krijgen terwijl onze kinderen jaren moeten wachten.  We lopen allemaal weleens verloren en we voelen ons allemaal weleens miskend. Maar bij dit verhaal hoort dat terugkeer en ontvangen worden mogelijk is! Niemand loopt definitief verloren. Onze Vader ziet verlangend naar ons uit. 

In deze veertigdagentijd richten we onze blik naar Uganda in Afrika.  Heel veel mensen in Europa spreken over Afrika als over een verloren continent. Het komt nooit goed met Afrika! Zeker niet met de talloos veel jonge mensen die er zijn! Zij zijn een verloren generatie!  Inderdaad, berichten uit Afrika zijn weinig hoopvol. Maar te midden van armoede, nood en ellende groeien er kleine initiatieven die positieve gevolgen kunnen hebben voor de opbouw van een nieuwe samenleving.   

Er is geen reden om Ugandese jongeren uit te sluiten. Wanneer zij goed onderwijs krijgen; hun capaciteiten leren ontplooien; hun talenten leren in zetten kunnen er nieuwe gemeenschappen opbloeien. Een Osse Organisatie Schools for Youth waarover u hebt kunnen lezen in ons parochieblad en in Tijdingen is daar het levende bewijs van. In een Ugandese vluchtelingengemeenschap is zo’n school een oase van rust. Een goede de beroepsopleiding is de sleutel voor een goede toekomst. Omdat onderwijs mogelijk te maken is er na deze viering een vastenactie collecte.   

Het zou zelfs kunnen zijn dat het jeugdige karakter van Afrika een inspiratie kan zijn voor de oude Europese samenleving. Een beroep ons ons glorieus verleden helpt ons niet om toekomst op te bouwen. We moeten onder ogen zien dat Europa aan kwalen lijdt. Ondanks onze welvaart heerst er grote onvrede. Ook in ons land. Al of niet met gele hesjes. Uit angst voor de toekomst zien jonge mensen er vanaf om kinderen te krijgen. De eisen van de maatschappij zijn zo hoog opgeschroefd dat steeds meer mensen uit het leven stappen.  Ons welvarende land is geestelijk niet erg gezond.   

God, de barmhartige Vader uit het verhaal van de verloren zoon, wil dat het leven een feest is voor alle mensen. Hij wil dat de oudste zoon het feest van de jongste mee viert. Hij wil dat wij, Europa en Afrika, samen toekomst opbouwen. Hij wil dat we elkaar het goede leven gunnen. God wil geen strijd. God wil vrede.             

Categorieën: Overwegingen

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *