No feed items found.

24 maart 2019

Derde Zondag van de Veertigdagentijd

Thema : Wat een ellende!  

Er gebeuren in deze wereld afschuwelijke dingen.   We weten niet waarom.  Soms zijn het toevallige ongelukken.  In Siloam valt een toren om en er zijn achttien mensen dood Heel vaak zijn het natuurrampen. Je zult nu maar in Mozambique wonen met zo’n watersnood. De doden ontelbaar. De levenden wanhopig. Alles verwoest.  Vaak zijn er ook  wandaden van mensen waarvan iedereen zich af vraagt hoe iemand het in zijn hoofd krijgt.  Je zit in Utrecht in de tram.  Drie doden en veel gewonden.  Het redeloze vandalisme van de autobranden in onze stad.  De wraakacties en de treiterijen van machthebbers:   Pilatus die joodse gelovigen vermoordt wanneer zij hun offers brengen.  Verkeerde tijd, verkeerde plaats. Je gaat in Christchurch naar de moskee om te bidden.  Vijftig doden en vele gewonden door een rechtse extremistische schutter.    

Heel gauw komt de vraag op: waar hebben die mensen het aan verdiend? Waarom worden ze zo gestraft ? Waarom laat God dat toe ? In zo’n God kun je toch niet geloven. Het was in Jezus’ tijd een wijd verbreide opvatting dat ongeluk, ziekten en rampen een straf is voor schuld. En schuld die niet aanwijsbaar is, maar die er toch móet zijn.  Ook nu zijn er altijd mensen die zoeken naar een verklaring voor schokkende rampen en die dan uitkomen bij God. In God in wie ze vervolgens niet kunnen geloven!  Vreemd genoeg zijn het precies de mensen die God afwijzen, die het anderen kwalijk nemen wèl in God te geloven en die wel in alle nood en ellende tot God blijven bidden en op Hem durven vertrouwen. Jullie gelovigen: waar is jullie God nou!   

Jezus reageert tegen de opvatting dat de slachtoffers schuldig zijn. Zij worden niet gestraft om zonden. God is geen redeloze God. Ook  al gebeuren redeloze dingen waar God niet iets aan kan doen. Tegelijk – en dat is toch vreemd –  zegt Jezus als je je niet bekeert, zul je op dezelfde wijze om komen!  Is er dan toch iets van een menselijke oorzaak in al die verschrikkelijke gebeurtenissen? Is dat nou een dreiging van Jezus? En dan: bekeren waartoe?    

In al deze vragen komt Jezus met een gelijkenis aan zetten.   Iemand heeft een vijgenboom geplant in zijn wijngaard.  Een wijngaardenier verzorgt de wijngaard. Vijgenbomen dragen twee keer per jaar vrucht. Maar deze vijgenboom doet dat niet. Al drie jaar niet. Iedere keer komt de eigenaar vergeefs kijken.

Dan geeft hij opdracht aan de wijngaardenier om de boom om te hakken.  Maar de wijngaardenier zegt dan: met een beetje extra zorg draag hij misschien volgend jaar wel vrucht.  De wijngaardenier is een beeld van God – zorgzaam , geduldig , altijd bereid tot uitstel en altijd vol hoop dat de mens – de vijgenboom-  vrucht draagt.  God geeft het niet op in mensen te geloven   

Het lijk wel of  de twee stukken van het evangelie niets met elkaar te maken hebben. Het verhaal van de rampen en het verhaal de gelijkenis.   Bij de rampen kunnen we ons geen goede God voorstellen. Daarom wijzen we Hem af.  God als de geduldige wijngaardenier spreekt ons  misschien wel aan. Jezus vraagt ons juist ons tot die God te bekeren. Tot die geduldige God die niet direct ingrijpt met omhakken en wegbreken. Tot God die ons de kans geeft ons te keren tot Hem en tot elkaar. 

De daders van de dodelijke aanslagen in Christchurch en in Utrecht zijn verantwoordelijk voor hun daden. Het lijdt geen twijfel dat deze mensen moeten worden gestraft. Daar hebben wij in ons land rechters voor. Wij zelf moeten en mogen niet gelijk gaan hakken. Vergeet niet: ook deze mensen hebben een achtergrond. Ze komen voort uit  een maatschappij waar wij ook deel van uit maken.   

Er leven in onze maatschappij stromingen die gevaarlijk zijn. Er leeft gedachtegoed dat in fraaie bewoordingen de samenleving vergiftigt.  Aan de uiterste randen verschijnen dan figuren die tot wandaden komen.  Ze zijn de consequenties van het denken in termen van: ik ben de baas en de anderen zijn minderwaardig.  Of: ik ben de heer en de anderen zijn mijn slaaf. Of : ik heb meer recht dan de  ander. Of:  ik ben eigen en zij zijn vreemd. Door dit opgeklopte ego denken sommigen zelf God te zijn en komen zo tot hun wandaden.    

In de eerste lezing over Mozes hoorden we een andere God. Een God die zich met mensen verbindt; die zich naar mensen noemen laat. De God van Abram, de God van Isaak, de God van Jacob, de God die met mensen een persoonlijk verbond aan gaat. Deze God hoort het gekreun van de slaven; ziet de nood van de hongerige kinderen; kent het lijden van mensen. Deze God is een God van bevrijding uit de slavernij van superieure Egyptische machthebbers, van mensen die zich God wanen.  Tot deze God van en voor mensen roept Jezus ons op ons te bekeren en tegelijk af te wijzen dat wij zelf wel God zijn in het diepst van onze gedachten.   

De drie grote godsdiensten – jodendom, christendom en Islam –  hebben gemeenschappelijk dat God geduldig en barmhartig is; dat God ons kans geeft  een vruchtbaar leven te leiden.   

Categorieën: Overwegingen

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *