Van harte welkom in deze viering. U hier in de kerk en u die met ons verbonden bent via het beeldscherm. Voor het altaar heeft de bloemengroep prachtige zonnebloemen neergezet.

Het is vandaag Nationale Ziekendag. Morgen wordt het gevierd in een feestelijk samenzijn van gasten en vrijwilligers. Een Zonnebloem heeft als eigenschap dat hij steeds zijn bloem naar het licht richt. Vanuit het licht van de zon ontvangt hij warmte en groeikracht. Een zonnebloem is daarmee voor zieken en hoogbejaarden een krachtig symbool van bemoediging en hoop. Maar ook voor een verziekte en ziekmakende samenleving is een zonnebloem een sterk symbool. Een samenleving kan opzien naar het licht van Gods vergevende goedheid en barmhartigheid.

Overweging

Een vraag uit het boek de wijsheid van Jezus Sirach: Kan hij, die onverbiddelijk is voor zijn evenmens, om vergeving bidden voor zijn eigen zonden? Kan hij die een beroep doet op genade en recht, de ander weigeren recht te verschaffen om naar niet genadig hoeven te zijn?

We hebben allemaal meegemaakt dat de vanzelfsprekends christelijke samenleving van onze jeugd veranderd is in een samenleving waarin het christelijke geloof alleen maar geduld wordt als een particuliere mening. De samenleving zelf kan het af zonder God. Vandaag maken we mee dat de menselijkheid waartoe het christelijke geloof ons oproept, verandert in een bescherming van eigenbelangen waarvoor onverbiddelijkheid nodig. Zelfs de ergste nood van evenmensen kan ons niet zó raken dat we ons hart voor hen open stellen.

Over deze zaken gaat de parabel vandaag.  Staan we aan de kant van de Heer die vergeeft óf aan de kant van de knecht. De knecht die zojuist van een grote schuld is vrij gesproken;een kleine schuldenaar onverbiddelijk het mes op de keel zet.

Het kernwoord in heel deze parabel is vergeving.

De boodschap van vergeving is de grootste beschavende en vermenselijkende bijdragen aan de wereldsamenleving. De parabel staat tussen twee andere belangrijke stukken. Ervoor: hoe vaak moet ik vergeven? Zeven keer? Neen, zeventig maal zeven keer! Oneindig vaak. Zo vaak als God. En na de parabel: als je vergeeft, doe het dan van harte! Laat je hart spreken.

Wat is vergeving precies? Op menselijk niveau zeggen we nogal gauw: vergeven en vergeten. Dan ontkennen we wat er tussen ons in staat en dan gaan we gewoon verder. Maar die zere plek kan toch nog heel lang pijn blijven doen. Het kan best zijn dat ik nog iedere keer boos of verdrietig word, als ik de persoon zie die mij iets heeft aan gedaan. Of als die persoon mij ziet.

Maar zou het helpen als we elkaar ontlopen? Dan heb je altijd de angst elkaar tegen te komen.  Bij vergeven en vergeten blijft het verleden nog altijd en rol spelen. Vergeven als: “Laten we het opnieuw proberen. Niet meer over praten. Gewoon samen verder gaan”. Dat kan een dappere poging zijn. Maar een schuldgevoel of een gevoel van tekort gedaan zijn, kan ieder moment weer opduiken. Altijd op een onverwacht moment. Vergeven begint met het er sàmen over eens zijn dat er een schuld als een blokkade ligt op de weg naar elkaar toe. Door die blokkade word ik verhinderd jou te zien zoals je bent en jij zult mij niet anders kunnen aanzien als iemand die jou toen en dan benadeeld heeft. Dat blok schuld sluit onze toekomst af en daarom moeten we die samen op ruimen. Anders blijft hij als een steen op je maag liggen.

Pas als de blokkade is op geruimd is de weg naar elkaar toe weer vrij en is er voor ons beiden nieuwe toekomst mogelijk. Bij vergeven kijk je dus niet allereerst naar jouw eigen rechten en andermans verplichtingen, maar je kijkt allereerst: hoe kunnen we voor elkaar toekomst openen. Zo kijkt in het evangelie de Heer naar de knecht met die onbetaalbaar grote schuld. Bewogen door medelijden zegt Hij: ik geef je een nieuwe kans om een bestaan op te bouwen. Die overgrote schuld: het is eigenlijk alles. Alles wat we hebben en zijn, hebben we aan God te danken. Het leven in vrijheid. Het leven in een welvarend land. Het leven in veiligheid.

En als er nood komt zoals een Corona pandemie dan kunnen we deze goed bestrijden door maatregelen en geneeskundige zorg. Het besef dat God de dragende grond is van ons bestaan en onze uiteindelijke bestemming, leert ons het leven zien als onverplichte en onverdiende gave waar we geen recht op hebben. Het leven is Gods geschenk aan ieder van ons. Maar nu we wèl leven, hebben we ook de opgave om recht en rechtvaardig te leven, om elkaar toekomst te bieden, om elkaar genadig te zijn. En als we elkaar niet genadig zijn, als we elkaar geen toekomst bieden, als we elkaar terug drukken in het verleden, dan zijn we niet anders dan de ondankbare knecht die onverbiddelijk zijn medeknecht gelast zijn overzienbare schuld te betalen.

De Bijbel geeft ons de gulden regel ‘Zoals u wilt dat u behandeld wordt, behandel zo een ander’.  In het Onze Vader, bidden we: ‘en vergeef ons onze schulden, zoals ook wij onze schuldenaren vergeven.’ Het is pijnlijk om vast te moeten stellen dat deze woorden in het parlement dat een afspiegeling heet te zijn van de samenleving, steeds minder gekend en erkend worden. In de Bijbel is er een samenhang tussen vergeven en genezen. Tussen toekomst bieden en heel worden. Tussen ruimte geven en opnieuw doen leven.  Tussen afzien van eigenbelang en zien wat een ander nodig heeft.

Zo kan de Bijbel een bron van genezing zijn voor de ziekten van onze samenleving en kan de menselijkheid weer gaan groeien. Jezus heeft niet alleen de parabel verteld.  Hij heef hem ook gedaan.  Aan het kruis heeft Hij zijn beulen vergeven. Ook in hen zag Hij kinderen Gods.  Zijn vergevende liefde zal ook onze verziekte en ziekmakende maatschappij genezen als wij Hem volgen in liefde tot de evenmens. De bijdrage aan christenen aan deze samenleving is elkaar weer te wijzen op God. Zoals een zonnebloem groeikracht, warmte, schoonheid en licht van de zon ontvangt, zo zal een samenleving die zich richt op God heelheid, genezing en toekomst vinden. Een toekomst waarin allen mensen leven in het licht van Gods barmhartige goedheid.


0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *