22 maart 2020 Vierde zondag van de Veertigdagentijd

 

Doorbreek je blindheid en zie!

 

Overweging    Het evangelie is een heel boeiend verhaal waarin veel personen een rol spelen: Jezus, de blindgeborene, de leerlingen, de ouders, de buren, de Farizeeën, de omstanders. Maar ook wij : de luisteraars van dit verhaal. Ongemerkt gaat onze sympathie naar iemand uit. Of onze verontwaardiging.  Bovendien, hun vragen zijn ook onze vragen. 

De leerlingen en na hen, vele anderen vragen: wie heeft gezondigd, hijzelf of zijn ouders dat hij blindgeboren werd?  Beperkingen, leed of kwaad werden direct in verband gebracht met misstappen, met zonden. Dat is ook vandaag zo.  Waar komt dat Corona virus vandaan? Wie heeft er niet goed opgelet? Waarom is de hygiëne op de markt in China niet beter?    We zoeken een oorzaak.  In feite zoeken we een schuldige. Maar ook: wat ons overkomt hebben we verdiend!  Het is een straf van God dat heel de wereld ontregeld is.  Hier toont God aan dat wij met al onze wetenschap niet hoogmoedig mogen zijn. Niet alles is maakbaar.  God wijst ons op onze kwetsbaarheid.    

Jezus antwoordt : noch de blindgeborene , noch zijn ouders hebben gezondigd!  Woorden als schuld en straf passen hier niet.  Van  heel veel dingen weten we de oorzaak niet. Het is de kunst te leven met onzekerheid.  En tegen onzekerheid is er  nog nooit een vaccin uitgevonden.  ‘Mens zijn’ houdt in dat we een risicovol bestaan leiden en dat je daarmee moet leren leven.  Natuurlijk kunnen wetenschappen de risico’s van ziekte, van ongeluk, instorten van de economie,  het ontregelen van de samenleving  verkleinen en soms zelfs gedeeltelijk oplossen. Daar moet hard aan gewerkt worden.   Het is goed dat de regering op wetenschappers vertrouwt, ook als die nog  onzekerheden of verschillen van inzicht kennen.  Het is goed om de genomen maatregelen op te volgen.   

Maar schakelt de wetenschap God uit? Neemt wetenschap de plaats van God in? Of… werkt God anders?  In de beperking van de blindgeborene ziet Jezus een kans.  Een kans om het Licht van Godswege te openbaren.   Je kunt het verhaal lezen als een wonder: wat fijn voor de jongen dat hij nu kan zien.  Maar dan krijg je toch de vraag: als Jezus één blinde geneest waarom dan de duizend andere blinden niet?  Je kunt het verhaal ook lezen als een téken: hoe een mens door blindheid héén kan breken door te vertrouwen op Jezus. Door zich aan Hem over te  geven voordat hij hem ooit gezien heeft.   Met zijn blinde ogen ziet hij in Jezus het licht.  Dat Jezus  het licht der wereld is, tékent dit hele verhaal.   

Wat Jezus doet is heel bijzonder: niet alleen dat speeksel maken en zeggen dat hij zich moest gaan wassen.  Maar vooral dat Jezus de man niet vastprikt op zijn blindheid wat alle anderen in het verhaal juist wel doen. 

De man komt ziende van de vijver terug.   Wat zeggen de buren?  Jij moet toch aan de rand van de samenleving zitten;  jij bent toch een blinde bedelaar. Dat is jouw lot. Wat zeggen de Farizeeën ? Als Jezus het sabbatsgebod schendt, kàn hij niet eens van God komen. Zondige mensen kunnen zulke tekenen niet doen!  Dat zeggen ze dus van Jezus: zondig mens!  De blinde die nu kan zien, zegt:  ik hem wel nooit gezien, maar ik weet dat hij een profeet is, wèl een man van God.  Wat zeggen zijn ouders? Uit angst om buitengesloten te worden uit de gemeenschap zeggen ze: vraag het hemzelf maar.  Aan het einde van dit verhaal wordt de blindgeborene die zien kan uit de gemeenschap gestoten.  Hij mag niet eens meer een getolereerde bedelaar aan de rand zijn.   

Maar dan zoekt Jezus hem op en  vraagt: Geloof je mij, heb je vertrouwen in mij.  De blinde die Jezus nu voor het eerst ziet, zegt : ik gelóóf Heer.  Hij gaat behoren tot de gemeenschap van Jezus.  Hij gaat behoren tot de gemeenschap van mensen die verder kunnen kijken dan beperkingen.  Die in beperkingen kansen zien.

De vrome farizeeën die het allemaal zo goed  zien: schuld , straf, zonde,  zelf verdiend, je bent niet meer dan … vragen Jezus: vind jij ons blind?  Jezus zegt: als je met dit teken voor ogen niet ziet dat God in Mij Zijn licht laat schijnen, dan ben je stekeblind. 

Terug naar de corona crisis. Het is te hopen dat wetenschappers en beleidsmakers de samenleving in het goede spoor weten te houden dat wij er zo min mogelijk schade van ondervinden. Dat is hun taak en hun rol. Maar voor ons die vanwege de corona crisis te lijden hebben is het een opgave om in de beperkingen ook kansen te zien en….  ook om nederlagen te incasseren.  Er zullen mensen ziek worden. Er zullen mensen sterven.  Ook daar moeten we mee leren omgaan. Met verdriet en rouw.

Maar de ontregelingen van het dagelijkse leven door sociale afstandelijkheid en sociale onthouding hoeven ons niet te verlammen.  Er zijn ook kansen. Misschien moeten we nu al voor ogen houden dat het leven nà de crisis niet meer hetzelfde zal zijn als vóór de crisis.   We kunnen nu een hoop leren.   We zien al goede tekens.  Geen wonderen, maar tekens. De spontane uitingen van dankbaarheid aan schoonmakers, verpleegkundigen en artsen. Het spreekt van respect voor wat mensen doen.  De bereidheid alleenstaande ouderen te helpen door contact te onderhouden of door boodschappen te doen.  Kleine daden van naastenliefde.  De vindingrijkheid om kinderen op andere wijzen te laten leren. Creativiteit.  Het besef dat  er naast het materiele leven waarin plezier en het hebben een rol spelen, er ook een leven is van geestelijke verrijking en van er voor elkaar willen zijn.  

Maar ook: er is nu volop tijd voor overdenkingen over het leven vóór de crisis waarin we belangrijke vragen toch  niet altijd voldoende doordachten: Wat doen we voor het milieu?  Hoe gaan we om met dieren die onze medeschepselen zijn?  Hoe beheersen we het klimaat ? Hoe gaan we om met voedsel ?  Hoe gaan we om met vluchtelingen die het veel moeilijker hebben dan wij ? Welke gevolgen heeft de globalisering ?   Wat gaan met al deze vragen nà de crisis doen?   

Doorbreken wij nu de blinde vanzelfsprekendheid  waarmee wij leefden!   Zien we nu al nieuwe mogelijkheden voor wat we noemen: een wereld die  op weg is naar het Rijk van God!  Het evangelie van de blindgeborene laat zien dat wij in Gods ogen ondanks al onze beperkingen  mensen zijn met nieuwe toekomstmogelijkheden. Daar mogen wij niet blind voor blijven. Amen.     


Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *