Overweging  “Vuur op aarde” 18 augustus 2019

 

Is een leven zonder conflicten mogelijk? Zijn conflicten altijd negatief? Kunnen conflicten ook iets goed brengen? Is een leven in de lieve vrede wel altijd mogelijk?Verdoezelt de lieve vrede vaak niet heel veel conflicten? Moet je altijd streven naar de lieve vrede of kun je beter vrijmoedig uit spreken wat je op je hart hebt?

Pastoor Jan-Jaap van Peperstraten van Heemstede dacht vorige week zondag 11 augustus een vriendelijke tweet te sturen aan moslims door ze een feestelijk Offerfeest te wensen. “Ik wens alle moslims een feestelijk Eid Al Adha toe.”Een storm van gescheld op twitter volgde. ‘Slappe zak’, ‘zieke geest’, ‘mafkees’ een ‘pastoor die heult met de duivel’. Had Jan Jaap die gelukwens achterwege moeten laten omdat dat veiliger voor hem is? Waarom zouden christenen Moslims niet goede feestdagen mogen wensen? Zelfs vriendelijkheid is tegenwoordig riskant en roept conflicten op.

Ik haal dit conflict aan om te laten zien onder welke spanning profeten staan: Jeremia, Jezus, profetische figuren in onze dagen. We herkennen profeten altijd als mensen die je tegen de haren instrijken. Ze hebben vaak een boodschap die je niet horen wilt. Als profeten voor naderend onheil waarschuwen heb je altijd mensen die zeggen: “Laat die man zijn mond houden. Hij brengt onrust onder de mensen. Hij is lastig en gevaarlijk”.

Van Jeremia zijn enkele biografische notities opgenomen in de Bijbel. Vandaag zijn we getuigen van wat hem overkwam. Het is in het jaar 588 vóór Christus. De Babyloniërs vormen een wereldmacht en bezetten alle kleine staten in het Midden Oosten. Nebukadnezar de koning van Babel, belegert de stad Jeruzalem. De nood in de stad is hoog. Er is geen brood meer. Koning Sidkia weet niet wat hij moet doen. Hij kan niet tegen de situatie op.

Jeremia roept uit: “Dit zegt de Heer: wie in de stad blijven zullen sterven door het zwaard, de honger en de pest, maar wie zich overgeven aan de Babyloniërs zullen het er levend van afbrengen”. Jeremia roept de bevolking op zich over te geven om verdere ellende te voorkomen. De rijke edelen rond de koning zeggen dat ze steun moeten zoeken bij de andere grootmacht, bij Egypte. Door deze rijke edelen wordt Jeremia wordt gevangen genomen en in een put gegooid waar hij zal verhongeren. Een buitenlander in dienst aan het hof schrikt zo van deze onrechtvaardigheid dat hij naar koning Sidkia gaat. Sidkia die van ellende niet meer weet wat hij moet doen laat Jeremia dan maar weer bevrijden.

De geschiedenis gaat zoals Jeremia gezegd had: Jeruzalem wordt ingenomen, de koning en de adel worden weggevoerd naar Babel, de tempel wordt geplunderd, Jeremia wordt met een groep vluchtelingen onder dwang meegenomen naar Egypte. Een echte profeet die namens God spreekt, is bereid onder zijn boodschap te lijden. Hij vlucht niet en doet geen concessies. Profeet zijn vraagt om moed.

Als Jezus aan zijn leerlingen vraagt: Wie zeggen de mensen dat ik ben? Dan noemen ze Elia en Johannes de Doper, en ook Jeremia. Drie profetische figuren die slachtoffer zijn geworden omdat ze Gods Boodschap vrijmoedig uit droegen. Ook Jezus ervaart zich als een dergelijk profeet. Hij spreekt vol vuur. Hij speelt met vuur. Hij is een vurig boodschapper van het Godsrijk. “Het koninkrijk van God is midden onder U. Werk dan aan de groei en verbreiding ervan”, roept Hij uit. Jezus speelt met vuur. Hij weet heel goed dat zijn boodschap verwarring oproept. Hij ziet ook wel in dat er medestanders en tegenstanders zullen zijn. Hij voorziet zelfs verdeeldheid in familie en gezinnen. Hij brengt geen lieve vrede van: “ Beste mensen, het valt allemaal wel mee.” Of: “Alle mensen bedoelen het wel goed”. “ Iedere mens van goede wil is christen”. Zijn Boodschap “Het rijk Gods is midden onder U en ga ermee aan werk”, is zelf al conflictstof.

Jezus dwingt je om keuzes te maken. Hij daagt je uit ergens voor te gaan staan. Als gerechtigheid een kernwoord is van ons geloof, kunnen we het dan goed vinden dat aan mensen onrecht wordt aan gedaan? Als wij onze naasten moeten liefhebben als onszelf – zij zijn een mens als wij – kunnen we dan aan mensen die om hulp vragen voorbij zien? Als zorgzaamheid een grondwoord is van onze samenleving kunnen we het dan goed vinden dat de zorgsector in handen komt van ondernemers die op slinkse wijze grote winst maken. Er is een organisatie Follow the money – Volg het geld – die heel wat ongerechtigheid ontdekt en gelukkig ook publiceert. Het conflict: publieke verantwoordelijkheid waarvoor wij allen belasting betalen tegenover winst maken op ziekenhuizen en zorginstellingen, is hoogst actueel.

“Menen jullie dat ik op aarde vrede ben komen brengen. Neen, zeg ik jullie, juist verdeeldheid.”, zegt Jezus. Is dat dezelfde Jezus die bidt om onderlinge eenheid en die we koning van de vrede noemen? Jezus beseft heel goed dat de ware vrede gewonnen wordt door strijd en dat de ware eenheid pas bereikt wordt als we boven de verdeeldheid uitgroeien. Onze kerk, ons land, onze samenleving zullen geen eenheid en vrede kennen zolang er nog mensen zijn die géén boodschap hebben aan het vuur van de liefde en de vrede van het Godsrijk.

Christenen van vandaag zullen vurige en strijdbare mensen moeten zijn die bereid zijn te lijden. Titus Brandsma had zijn mond kunnen houden toen de joodse kinderen van de Duitse bezetter de school uit moesten. Titus protesteerde: “ Op katholieke scholen gebeurt dat niet”!  “Katholieke kranten mogen geen advertenties plaatsen van de nationaal socialisten. Deze stroming is gevaarlijk en goddeloos”, zei Titus. In 1942 stierf deze vurige profeet van het vrijde woord. Op vredelievende wijze durfde hij conflicten aan en als het Rijk Gods in gevaar kwam deed hij geen concessies. Ook in onze dagen worden er vurige christenen gevraagd. Brandt het profetisch vuur ook in ons?

Overweging  “Vuur op aarde” 18 augustus 2019

 

Is een leven zonder conflicten mogelijk? Zijn conflicten altijd negatief? Kunnen conflicten ook iets goed brengen? Is een leven in de lieve vrede wel altijd mogelijk?Verdoezelt de lieve vrede vaak niet heel veel conflicten? Moet je altijd streven naar de lieve vrede of kun je beter vrijmoedig uit spreken wat je op je hart hebt?

Pastoor Jan-Jaap van Peperstraten van Heemstede dacht vorige week zondag 11 augustus een vriendelijke tweet te sturen aan moslims door ze een feestelijk Offerfeest te wensen. “Ik wens alle moslims een feestelijk Eid Al Adha toe.”Een storm van gescheld op twitter volgde. ‘Slappe zak’, ‘zieke geest’, ‘mafkees’ een ‘pastoor die heult met de duivel’. Had Jan Jaap die gelukwens achterwege moeten laten omdat dat veiliger voor hem is? Waarom zouden christenen Moslims niet goede feestdagen mogen wensen? Zelfs vriendelijkheid is tegenwoordig riskant en roept conflicten op.

Ik haal dit conflict aan om te laten zien onder welke spanning profeten staan: Jeremia, Jezus, profetische figuren in onze dagen. We herkennen profeten altijd als mensen die je tegen de haren instrijken. Ze hebben vaak een boodschap die je niet horen wilt. Als profeten voor naderend onheil waarschuwen heb je altijd mensen die zeggen: “Laat die man zijn mond houden. Hij brengt onrust onder de mensen. Hij is lastig en gevaarlijk”.

Van Jeremia zijn enkele biografische notities opgenomen in de Bijbel. Vandaag zijn we getuigen van wat hem overkwam. Het is in het jaar 588 vóór Christus. De Babyloniërs vormen een wereldmacht en bezetten alle kleine staten in het Midden Oosten. Nebukadnezar de koning van Babel, belegert de stad Jeruzalem. De nood in de stad is hoog. Er is geen brood meer. Koning Sidkia weet niet wat hij moet doen. Hij kan niet tegen de situatie op.

Jeremia roept uit: “Dit zegt de Heer: wie in de stad blijven zullen sterven door het zwaard, de honger en de pest, maar wie zich overgeven aan de Babyloniërs zullen het er levend van afbrengen”. Jeremia roept de bevolking op zich over te geven om verdere ellende te voorkomen. De rijke edelen rond de koning zeggen dat ze steun moeten zoeken bij de andere grootmacht, bij Egypte. Door deze rijke edelen wordt Jeremia wordt gevangen genomen en in een put gegooid waar hij zal verhongeren. Een buitenlander in dienst aan het hof schrikt zo van deze onrechtvaardigheid dat hij naar koning Sidkia gaat. Sidkia die van ellende niet meer weet wat hij moet doen laat Jeremia dan maar weer bevrijden.

De geschiedenis gaat zoals Jeremia gezegd had: Jeruzalem wordt ingenomen, de koning en de adel worden weggevoerd naar Babel, de tempel wordt geplunderd, Jeremia wordt met een groep vluchtelingen onder dwang meegenomen naar Egypte. Een echte profeet die namens God spreekt, is bereid onder zijn boodschap te lijden. Hij vlucht niet en doet geen concessies. Profeet zijn vraagt om moed.

Als Jezus aan zijn leerlingen vraagt: Wie zeggen de mensen dat ik ben? Dan noemen ze Elia en Johannes de Doper, en ook Jeremia. Drie profetische figuren die slachtoffer zijn geworden omdat ze Gods Boodschap vrijmoedig uit droegen. Ook Jezus ervaart zich als een dergelijk profeet. Hij spreekt vol vuur. Hij speelt met vuur. Hij is een vurig boodschapper van het Godsrijk. “Het koninkrijk van God is midden onder U. Werk dan aan de groei en verbreiding ervan”, roept Hij uit. Jezus speelt met vuur. Hij weet heel goed dat zijn boodschap verwarring oproept. Hij ziet ook wel in dat er medestanders en tegenstanders zullen zijn. Hij voorziet zelfs verdeeldheid in familie en gezinnen. Hij brengt geen lieve vrede van: “ Beste mensen, het valt allemaal wel mee.” Of: “Alle mensen bedoelen het wel goed”. “ Iedere mens van goede wil is christen”. Zijn Boodschap “Het rijk Gods is midden onder U en ga ermee aan werk”, is zelf al conflictstof.

Jezus dwingt je om keuzes te maken. Hij daagt je uit ergens voor te gaan staan. Als gerechtigheid een kernwoord is van ons geloof, kunnen we het dan goed vinden dat aan mensen onrecht wordt aan gedaan? Als wij onze naasten moeten liefhebben als onszelf – zij zijn een mens als wij – kunnen we dan aan mensen die om hulp vragen voorbij zien? Als zorgzaamheid een grondwoord is van onze samenleving kunnen we het dan goed vinden dat de zorgsector in handen komt van ondernemers die op slinkse wijze grote winst maken. Er is een organisatie Follow the money – Volg het geld – die heel wat ongerechtigheid ontdekt en gelukkig ook publiceert. Het conflict: publieke verantwoordelijkheid waarvoor wij allen belasting betalen tegenover winst maken op ziekenhuizen en zorginstellingen, is hoogst actueel.

“Menen jullie dat ik op aarde vrede ben komen brengen. Neen, zeg ik jullie, juist verdeeldheid.”, zegt Jezus. Is dat dezelfde Jezus die bidt om onderlinge eenheid en die we koning van de vrede noemen? Jezus beseft heel goed dat de ware vrede gewonnen wordt door strijd en dat de ware eenheid pas bereikt wordt als we boven de verdeeldheid uitgroeien. Onze kerk, ons land, onze samenleving zullen geen eenheid en vrede kennen zolang er nog mensen zijn die géén boodschap hebben aan het vuur van de liefde en de vrede van het Godsrijk.

Christenen van vandaag zullen vurige en strijdbare mensen moeten zijn die bereid zijn te lijden. Titus Brandsma had zijn mond kunnen houden toen de joodse kinderen van de Duitse bezetter de school uit moesten. Titus protesteerde: “ Op katholieke scholen gebeurt dat niet”!  “Katholieke kranten mogen geen advertenties plaatsen van de nationaal socialisten. Deze stroming is gevaarlijk en goddeloos”, zei Titus. In 1942 stierf deze vurige profeet van het vrijde woord. Op vredelievende wijze durfde hij conflicten aan en als het Rijk Gods in gevaar kwam deed hij geen concessies. Ook in onze dagen worden er vurige christenen gevraagd. Brandt het profetisch vuur ook in ons?


Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *