Overweging

Wie God is kunnen we nooit in woorden uitdrukken. Als we denken te kunnen zeggen: “dat is God”,  dan mogen we er zeker van zijn dat Hij dat niet is.  God is geen persoon of wezen dat wij in deze wereld kunnen aanwijzen. We kennen God alleen maar vanuit zijn onzichtbare werkzame aanwezigheid voor ons mensen in deze wereld. Ons spreken over God is daarom altijd een spreken in beelden. Die Godsbeelden kunnen heel inspirerend en bevrijdend zijn. Maar ook soms benauwend en bang makend.   Hoe wij ons God verbeelden hangt af van welke beelden van God ons zijn voorgehouden.  Ook al wéten we nu dat God niet een oude man met een grijze baard is die knorrig kijkt of wij zijn zin wel doen, toch is dat beeld ons sterk in geprent. Het komt toch nog telkens in ons op. “Doen wij wel wat God wil? ” Of God als het alziende oog in de hal van de school of het kerkportaal.  Wat we ook doen: “ het wordt gezien, het wordt geweten”.  Zo’n beeld van een alziend oog kan ons nu nog beschaamd maken.  Gelukkig zijn er ook bevrijdende beelden van God.  God die met ons op weg gaat om een mooie toekomst op te bouwen. God die als een Vader zorgzaam is en ruimte om te leven geeft.  God die als een Moeder ons op handen draagt. In de Bijbel komen allerlei beelden van God voor. Sommige beelden maken bang.  Andere inspireren.   In de eerste lezing uit het boek van de Uittocht is er sprake van een crisis. Het joodse volk dat pas uit de slavernij van Egypte bevrijd is, vertrouwt niet meer op de God die hen bevrijdde. De God van Abraham, Izaäk en Jacob kan dan wel mooi iets beloven, maar nu willen ze het zien. De woestijn is toch niet het beloofd land!  Die onzichtbare en onzienlijke God is hen te vaag. Ze willen het concreter.  Net als de Egyptenaren maken ze een gouden stierenbeeld. Beeld van kracht en macht. Beeld van een alleskunner. Dat is hun God! Maar God in de hemel ontbrandt in woede en wil dat volk met zijn stierenbeeld vernietigen. Toch laat deze angstaanjagende God zich vermurwen door het gebed van zijn dienaar Mozes. De God van Mozes blijft trouw aan zijn beloften en gaat opnieuw met dit volk op weg. Uiteindelijk is God een God die zich keert naar mensen, hen vergeeft en hen zijn vertrouwen schenkt.  In het evangelie is er ook een soort crisis. Jezus brengt de Farizeeën en Schriftgeleerden die alles over God weten, in verwarring. Hij gaat eten met zondaars en tollenaars. Die mensen horen niet bij God thuis. Van die mensen moet je ver weg blijven. Jezus eet met hen aan één tafel. Hij gaat daarmee tegen regels en gewoonten in. Dat kàn niet, vinden de hoeders van het geloof. Maar Jezus antwoordt met een gelijkenis. Wil je weten wie God is? Luister naar dit verhaal!   Een vader had twee zonen. Beiden voedde hij op met waarden en normen,  met gevoel voor rechtvaardigheid en barmhartigheid. Met eerbied voor de schepping en met het besef dat je moet werken voor de kost. De oudste zoon is perfect. Hij voldoet aan alle verwachtingen. De jongste wil op avontuur. Hij vraagt zijn deel van de erfenis en trekt er op uit.  Hij raakt op verkeerde wegen; zijn geld raakt op, en in het buitenland waar hij is, breekt een hongersnood uit. Hij gaat in dienst bij een vreemdeling die hem varkens laat hoeden. Lager dan zó laag kun je in de ogen van de vrome farizeeën die aandachtig luisteren, niet zakken. Dan besluit de jongen terug te keren en dan maar los arbeider te worden op het bedrijf van zijn vader.  Hoe moet ik het goed maken? is de vraag die hem steeds meer begint te kwellen als hij dichter en dichterbij huis komt.   Wat hij niet weet is dat de vader vanaf de dag dat hij vertrokken was op de uitkijk heeft gestaan. En nu hij hem eindelijk in de verte zit aan komen, snelt de vader hem tegemoet. Voordat de jongen iets kan zeggen om het goed te maken verordent de vader het feest om de terugkeer te vieren. De bereidheid tot bekering is voor de vader voldoende om hem als zoon te ontvangen.  De oudste perfecte zoon wil niet deel nemen aan het feest. Hij blijft koppig en eigenzinnig buiten staan. Ook nu gaat de vader naar buiten om hem uit te nodigen. Of hij naar binnengegaan is, vertelt het verhaal niet. Ook hier blijkt: God is een God die zich keert naar mensen, hen vergeeft en hen zijn vertrouwen schenkt.  In onze dagen is er ook een soort crisis. Geïnspireerd door het geloof zijn er mensen bezig in allerlei actiegroepen voor het milieu, tegen klimaatverandering, tegen al dat plastic op straat en in de oceanen. Er zijn mensen bezig met les geven aan vluchtelingen, met opvang van ex gevangenen, met zorgen voor verwaarloosde kinderen. Ze klagen met succes de overheid aan en ontregelen soms de samenleving met het protestacties. Zien we in hen de jongste zoon?  Ook zien we de hoeders van de christelijke cultuur, van de Nederlandse identiteit, van het historisch bewustzijn. Zij zijn gevangen in hun eigen denkkaders waarin geen plaats is voor verrassende en vernieuwende processen. Kunnen we in hen de oudste zoon zien?  Welk beeld van God kan ons verder helpen in onze dagen?  Een God van recht en orde, van traditie en van cultuur?  Een God die vertrouwen schenkt aan mensen die nieuwe wegen zoeken?  Van elk beeld van God dat we vast leggen en waarvan we zeggen: “Dat is God”, weten we dat dat God niet is.  God is altijd anders dan we denken en iedere keer verrassend nieuw.  Maar altijd is dit waar: Uiteindelijk is Hij een God die zich naar mensen keert,  hen vergeeft en hen zijn vertrouwen schenkt.


Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk

Pastor Tom Buitendijk is pastor van onze parochie, vormt samen met pastoraal werker Leon Teubner het pastoraat, en is voorzitter van het parochiebestuur. Meer informatie en biografie »

0 reacties

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *